مقاله صمغ گیری ابریشم جهت بکارگیری در رنگرزی در word

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

 مقاله صمغ گیری ابریشم جهت بکارگیری در رنگرزی در word دارای 65 صفحه می باشد و دارای تنظیمات و فهرست کامل در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است

فایل ورد مقاله صمغ گیری ابریشم جهت بکارگیری در رنگرزی در word  کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه  و مراکز دولتی می باشد.

این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی آماده و تنظیم شده است

توجه : توضیحات زیر بخشی از متن اصلی می باشد که بدون قالب و فرمت بندی کپی شده است

بخشی از فهرست مطالب پروژه مقاله صمغ گیری ابریشم جهت بکارگیری در رنگرزی در word

پیشگفتار                                    1
فصل  اول ابریشم                                2
1-1- تاریخچه کرم ابریشم                             3
1-2- وضعیت ابریشم در ایران                            4
1-3- چگونگی پرورش کرم ابریشم در ایران                     6
1-4- مراکز تهیه ، توزیع ، و تولید تخم نوغان تا مرحله ابریشم در ایران    8
1-5- برخی مشکلات صنعت ابریشم در ایران                    8
1-6-کاربرد ابریشم در قالی ایران                         12
فصل  دوم خواص شیمیایی و فیزیکی ابریشم                    15
2-1- ساختمان لیف ابریشم و مواد تشکیل دهنده آن                 16
2-2- تاثیر رطوبت بر ابریشم                            20
2-3- تاثیر حرارت بر ابریشم                             21
2-4- تخریب بیولوژیکی ابریشم                        21
2-5- تاثیر اسیدها بر ابریشم                            22
2-6- تاثیر قلیا بر ابریشم                             23
فصل سوم مقدمات رنگرزی  ابریشم                        25
3-1- مقدمه                                    26
3-2- صمغ گیری                                 27
3-2-1-صمغ گیری :پارامترهای کلیدی فرآیند .                28    
3-2-2-دما                                28
3-2-3-طول عملیات                             29
3-2-4-مواد کمکی صمغ‌‌گیری                        30
3-2-5-pHحمام                             31
الف-دستور‌العمل‌های صمغ‌گیری                         32
ب -آزمایش رنگ سنجی برای تشخیص کیفیت سریسین            33
3-3-انواع  روشهای  صمغ  گیری                         34
3-3-1-صمغ گیری  صابونی                        35
3-3-2- صمغ گیری آنزیمی                         36
3-3-3- صمغ گیری اسیدی                         38
3-3-4- صمغ گیری قلیایی                         40
3-3-5-صمغ گیری با آمین                         40
3-4-وزن دهی ابریشم                            42
3-4-1-افزایش وزن ابریشم با نمکهای مختلف فلزی و نمکهای قلع        44
3-4-2- جذب آب الیاف و وزین کردن با قلع                45
3-4-3- تئوری وزین کردن با قلع                        46
3-4-4-  خواص ابریشم وزن داده شده با قلع                47
3-4-4-1-  استحکام کششی و درصد افزایش طول                47
3-4-4-2- جذب رطوبت، بازگشت از چروک                    47
3-4-4-3-  تغییرات سفیدی و درخشندگی                    47
3-4-4-4-  هدایت الکتریکی                         48
3-4-4-5-  ظرفیت رنگرزی                        48
3-4-4-6-  تأثیر خشک شویی روی ابریشم وزن دهی شده و وزن دهی نشده        48
3-4-4-7- تأثیر وزن دهی روی خواص فیزیکی ابریشم                49
3-5-سفید گری                                 50
3-5-1-سفید گری  ابریشم                         50
3-5-2-روش های  سفیدگری                        50
فصل چهارم نتیجه گیری و پیشنهاد                        55
4-1-نتیجه‌گیری                                 56
منابع و مآخذ                                    58

بخشی از منابع و مراجع پروژه مقاله صمغ گیری ابریشم جهت بکارگیری در رنگرزی در word

1-منتظر، م،. ، ویسیان ، حیدری ، م ، ابریشم ایرانی ، 1381،  مرکز تحقیقات فرش دستباف

2-حاجی شریفی .م،  ساسان‌نژاد.ج-  خصوصیات الیاف نساجی – 1374-چاپ دوم –مرکز نشردانشگاهی

3-سهی زاده ابیانه .م ،  تکمیل فراورده‌های نساجی و رنگرزی ،جلد دوم ،1373،  انتشارات صفار

4-صلانی ،ع ، ا. احمدی ، م .1375 . کرم ابریشم و بیماریهای آن . چاپ اول ، تهران .146 انتشارات جهاد دانشگاهی دانشگاه

5-مجله نساجی امروز – آبان

6- پروژه کارشناسی ارشد –رشته مهندسی پلیمر – عنوان : رنگرزی الیاف ابریشم با رنگزاهای طبیعی و بررسی امکان بازسازی حمام و مطالعه روشهای تصفیه پساب آنها –استاد راهنما: دکتر مختار آرامی – نگارش : کوروش کریمشاهی

7-سید اصفهانی ، م . ه . تکمیل کالای نساجی ( جلد اول ) ، چاپ اول 1377،جهاد دانشگاهی واحد صنعتی امیرکبیر ،

8-منتظر، م،. ، ویسیان ، حیدری ، م ، ابریشم ایرانی ، 1381،  مرکز تحقیقات فرش دستباف

9-سمینار  مروری بر روش های  مختلف صمغ گیری  ابریشم ، دکتر آرامی، مهندس  مظاهری ،

10-        موسوی کیانی ، سید  محمد ، الیاف نساجی ، چاپ  1383 ، انتشارات شرکت چاپ و نشر  کتاب های  درسی  ایران

چکیده

ابریشم از  مهمترین محصولاتی  است که در قرون گذشته توسط  انسان کشف  و مورد بهره برداری قرار گرفت و  سالیان دراز  به عنوان یکی از  مهمترین کالاهای  تجاری محسوب  می شد

ابریشم خام  به رنگ  های  مختلفی  است ، ولی  بیشتر  به رنگ های  زرد و کرم  نزدیک است  دلیل  وجود رنگ مذکور  صمغ سریسین است  که پس از آنکه فیلامنت صمغ گیری شد  رنگ ها از بین میرود . ابریشم خاصیت  رنگ پذیری  زیادی  دارد  و به همین  علت  اسید های اساسی را جذب و رنگ را هدایت میکند

بنابراین نقاشی  کردن روی  پارچه های  ابریشمی  بسیار آسان و مناسب است  . ابریشم رنگ شده خیلی زود و در هر  شرایطی خشک میشود

آماده سازی  ابریشم برای رنگرزی  یا نقاشی  نیز  مراحلی دارد که مهمترین نکته عمل  صمغ گیری است چرا که این عمل قبل از سفید گری  یا رنگرزی بسیار لازم است  و باعث  میگرددکه در  رنگرزی ، رنگ به طور یک نواخت وبا درخشندگی و با نرمی  بسیار به وجود میآید .  این صمغ در اصل به نام سریسین ابریشم مشهور است  و به صورت پوششی بر  روی  لیف  ابریشم قرار می گیرد و حدود 25% وزن ابریشم خام را تشکیل می دهد

پیشگفتار

هنر فرش  بافی  در ایران هنر  اصیل و شناخته شده  توسط  ملل جهان به شمار میرود و استفاده از ابریشم در  بافت انواعه فرشهای  ابریشمی  موفقیت آمیز بوده و موجبات  کسب  درآمد ارزی  قابل توجهی  برای کشور  و ایجاد اشتغال  و رفاه  در جوامع  روستایی گردیده است ،  به طوری که امروز ایران به عنوان بزرگترین صادره  کنند ه  فرش  دست بافت در جهان به شمار می رود . ایران نیز به واسطه پیشنیه  تاریخی و استعداد  با لقوه و بالفعل  خود در  بخش  نوغانداری  از  جمله  کشورهای  است که از  پتانسیل  بسیار قابل  قبولی  برای تولید  ابریشم  برخوردار  است 

ابریشم که  97% تولید آن در  کشور در صنایع  قالی  بافی  کشور  مصرف می شود .  در این  راستی  هر  گونه  فعالیتی که منجر  به  بالا  رفتن  راندمان  تولید به  لحاظ  کمی و کیفی چه  در  بخش  پرورش کرم  ابریشم و چه در تولید  نخ و رنگرزی  مناسب  مورد  توجه محققین علوم مربوطه و نیز بخش  صنعت فرش می باشد

شرایط  حاکم بر مراحل  تولید نخ ابریشم طبیعی و نیز آماده  سازی  آن  جهت رنگرزی  مستقیماً بر کیفیت مطلوب تر فرش  تأثیر بسزایی دارد

هدف این پایان نامه آشنایی  با روشهای  آماده سازی  ابریشم  جهت رنگرزی  می باشد

 فصل  اول

ابریشم

 1-1- تاریخچه کرم ابریشم

 اگر ایران قدیمیترین کشور در تولید ابریشم و فراورده‌های ابریشمی نباشد ، بطورقطع قدمت فعالیت آن را در این زمینه مربوط به قرون 3 و 4 میلادی می‌باشد. سرزمین اولیه ابریشم را کشور چین، و قدمت آن را به بیش از چهارهزار سال پیش میدانند .اما ایرانیان زودتر از اقوام دیگر توانستند در تولید این ماده توانایی و تبحر پیدا کنند.[1]

گونه اهلی کرم ابریشم که پرورش آن ازآغاز تا به  امروز متداول بوده، تقریباً در چهارهزار و ششصد سال پیش به طور اتفاقی توسط ملکه چینی ( سی ـ لینگ ـ شی ) در هنگام قدم زدن در جنگلی با پیدا کردن پیله‌ای از درخت توت و تنیدن تارهای آن به دور انگشت خود کشف و بدین ترتیب رازی از طبیعت را آشکار گردید. در حقیقت این پدیده اتفاقی بتدریج پایه‌گذار صنعت پرورش و تهیه ابریشم در جهان شده و بعدها این شاهزاده خانم در تاریخ به الهه ابریشم ملقب گردید. در حال حاضر با گذشت قرن ها هنوز چین بزرگترین تولید کننده ابریشم در جهان است و با تولید سالانه 37 هزار تن در حدود 1/1 میلیارد دلار ارز حاصل از صادرات را عاید کشور مینماید. هندوستان دومین کشور تولید کننده ابریشم بوده، و اینک سالانه حدود 9 هزار تن تولید دارد

ژاپن با هفت هزار و هشتصد تن، سومین کشور تولیدکننده ابریشم و شوروی سابق با تولید سه ‌هزار و ششصد و بیست تن مقام بعدی را در جهان دارا بوده است. دیگر کشورهای تولید کننده ابریشم عبارتند از: برزیل با تولید 1300 تن ، کره با 1170 تن و تایلند با 1000 تن. در اروپا کشورهای بلغارستان، رومانی، ایتالیا ، اسپانیا و یونان مراکز پرورش کرم ابریشم میباشند. فرانسه نیز زمانی از تولیدکنندگان عمده ابریشم جهان بوده ولی پس از شروع بیماری واگیر دارپبرین Pebrine) ) در سال 1850 ، خسارات فراوانی به این صنعت وارد شد. بررسی سرانه ابریشم در جهان نشان میدهد که ژاپن با 174 گرم در سال مقام اول ، آمریکا با 30 گرم مقام دوم و بالاخره ایتالیا با 8 گرم و هندوستان با 5 گرم مقام سوم و چهارم را به خود اختصاص داده‌اند. [2]

 1-2- وضعیت ابریشم در ایران

آنچه مسلم است در گذشته، ایران یکی از کشورهای مهم تولید کننده ابریشم بوده ، به ویژه در شهرهای طبرستان ، خاوران ، ری و حتی زابلستان تولید ابریشم رواج قابل توجهی داشته است . این صنعت در زمان صفویه نیز به اوج شکوفایی خود رسیده بود. پارچه‌های ابریشمی که در آن زمان در ایران بافته شده از بهترین و مرغوبترین پارچه‌های دنیا به حساب می‌آمدند . احتمالاً قدیمیترین پارچه‌های ابریشمی مربوط به اوایل اسلام بوده که خوشبختانه در حال حاضر از آن به عنوان یک اثر پر ارزش در کلیسای سنت ژوس ایتالیا نگهداری میشود[3]

بزرگترین خریداران ابریشم ایران، فرانسه، روسیه سابق ، آمریکا ، ترکیه ، عراق و هندوستان بوده‌اند . در سالهای گذشته جهت احیای امر نوغانداری ، تشکیلات مستقلی به نام شرکت نوغان به وجود آمد و به دنبال آن کارخانه‌های حریربافی چالوس تاسیس گردید . متاسفانه پس از شروع کار کارخانه ، تولید ابریشم بر خلاف انتظار پایین آمد، زیرا شرکت نوغان برای جبران هزینه‌های فراوان کارخانه مجبور به پایین آوردن نرخ خرید اجباری پیله بود . در طی این سالها بالاترین رقم ، مربوط به سال 1351 یعنی 111 تن پیله بوده است . پس از انقلاب اقداماتی در جهت احیای این رشته از کشاورزی و صنعت به عمل آمد  و از جمله آن اقدامات تشکیل شرکت سهامی مطالعات و تحقیقات پرورش کرم ابریشم بود. این شرکت عملا ً کار خود را از سال 1359 شروع کرده است. وظیفه شرکت، تهیه و توزیع تخم نوغان، تهیه و توزیع نهال توت، خرید پیله بر اساس قیمتهای تعیین شده بود. کارخانه‌هایی که در حال حاضر در امر پیله کشی کشور فعالیت دارند عبارتند از : کارخانه صنایع ابریشم گیلان در صومعه‌سرا، کارخانه صنایع ابریشم طوس در مشهد و کارخانه پیله و ابریشم شمال، در ایران جمعاً 60 هزار خانوار در امر پرورش کرم ابریشم فعالیت دارند و مساحت فعلی توتستانها حدود 12 هزار هکتار است. 99% از ابریشم حاصله، در صنعت فرشبافی کشور به مصرف می‌رسد. راندمان یک جعبه تخم نوغان که دارای 20000 تخم است به جهت گسترش علوم مربوطه به ترویج شیوه‌های علمی در این رشته، حدود 25-20 کیلو پیله است، حال آنکه رسانیدن این مقدار به 40 کیلوگرم نیز کار عملی میباشد. تهیه و توزیع تخم نوغان سالم و مرغوب امری اساسی در کار نوغانداری به حساب می‌آید. تولید فعلی شرکت حدود 110 هزار جعبه تخم نوغان است که با توجه به میزان تقاضا که حدود 200 هزار جعبه است ، ناچار باید برای تامین آن به واردات متوسل گردید. توزیع تخم نوغان داخلی به نسبت 60 درصد F1 ( نسل اول ) و 40 درصد F2  ( نسل دوم )  میباشد. برای پرورش هر جعبه تخم نوغان حدود 40 متر مربع فضا لازم است. به طور متوسط هر 30 کیلو پیله تر 5/4 کیلو ابریشم خام میدهد که اگر در صنعت فرش به کار رود حدود 2 متر مربع با آن فرش بافته میشود . ابریشم کالای است که تولید ، تکامل و توزیع آن به تمام بخشهای بهداشت دام ، کشاورزی ، صنایع و بازرگانی بستگی دارد

 1-3- چگونگی پرورش کرم ابریشم در ایران

کرم ابریشم زندگی طبیعی خیلی حساسی دارد و خطرات ناشی از بیماری ممکن است به سرعت آنها را از بین ببرد و خسارت زیادی متوجه تولید کننده ابریشم کند. صنایع تولید ابریشم ایتالیا و فرانسه تاکنون خسارات زیادی از بیماریهای کرم ابریشم متحمل شده‌اند و تنها کشور ایتالیا است که تاکنون بین سایر کشورهای اروپائی همچنان مقاومت کرده و به تولید ابریشم ادامه میدهد[4]

در آماده سازی ابریشم، روش تهیه و نگهداری تخم نوغان به آموخته‌ها و تجربه‌های فراوان نیاز دارد به ویژه جلوگیری از دچار شدن به بیماریها ، بسیار مهم است. از 250 گرم تخم نوغان کم و بیش 36000 کرم بدست خواهد آمد. یک کرم، زمان بیرون آمدن از تخم دارای وزنی نزدیک به 5 میلی گرم و درازای 3 میلیمتر میباشد و پس از سی روز درازای آن به 9-8 سانتی متر و وزن به 5 میلی گرم میرسد و از 36000 گرم کرم، مقدار70 کیلو پیله و از این مقدار ، نزدیک به 7 کیلوگرم ابریشم بدست میاید . برای خوراک کرمها در زمان رشد نیز نزدیک به یک هزار کیلوگرم برگ توت نیاز است . پس از آن که رشد کرم به اندازه کامل رسید ، در همین زمان آغاز به تنیدن کرده و سپس پیله درست میشود . نخ ابریشم بصورت دو رشته از دو سوراخ ریز که در بخش زیرین لب کرم جای دارد بیرون آمده و با یکدیگر جمع و بهمراه صمغ در برابر هوا خشک میگردند . درازی این رشته‌ها به 1200-350 متر میرسد و تنها از یک قسمت آن را میتوان باز نمود . زمان تنیدن پیله 3 روز به درازا کشیده و پس از یک هفته کرم به شفیره تبدیل گشته و پس از گذشت یک هفته و گذراندن چرخه دگردیسی به شکل پروانه از پیله بیرون میاید . کرم برای بازکردن پیله ، با دفع یک ماده قلیایی پیله را سوراخ مینماید . برای جلوگیری از سوراخ شدن پیله و ابریشم کشی از آن ، 5 روز پس از آغاز تنیدن ، پیله را وارد بخار گرم 80 –70 درجه سانتی گراد نموده و بدین وسیله کرم را میکشند ( خفه میکنند ) . وزن هر پیله در این حالت 5/1 تا 5/2 گرم بوده که 15 درصد آن ابریشم میباشد و از این مقدار تنها 8 تا 10درصد پیله ها باز میگردد و برای این هدف پیله را در آب 60 درجه‌سانتی گراد قرار داده و انتهای رشته  3 تا 8 پیله را جمع نموده و با هم کلاف مینمایند. بخشهای دو سوی پیله که تا اندازه‌ای ناهمگن تنیده شده باز نمی‌شود و از این رو با پیله‌های سوراخ شده به وسیله دستگاههای ویژه‌ای حلاجی  وباز شده و سپس شانه و ریسیده می‌شوند . پارچه‌های ابریشمی کهنه نیز به همین روش   بازیافت می‌شوند. و بعد از این مرحله پخت یا صمغ‌گیری صورت میگیرد

در حال حاضر پرورش کرم ابریشم در استانهای گیلان، مازندران، خراسان، آذربایجان، اصفهان، یزد و کرمانشاه رایج است. در استان گیلان که 80% تولید کشور را بعهده دارد پرورش کرم در اردیبهشت و در سایر استانها در فروردین ماه زمانی که توت پنج برگه میشود انجام میگیرد. چنانچه برای کرم ابریشم شرایط پرورش مطلوبی ایجاد گردد و برگ توت هم مهیا باشد، میتوان هر موقع از سال به امر پرورش کرم پرداخت. در کشورهای پیشرفته مانند ژاپن، بدین طریق حتی سه بار در سال کار پرورش انجام میگیرد. در ایران از فروردین تا مهر ماه که توت به خوبی رشد میکند میتوان سه بار اقدام به پرورش نمود. پرورش اول که مربوط به ماههای اردیبهست و خرداد است (( پرورش بهاره )) نامیده میشود. پرورش دوم که در ماههای تیر و مرداد صورت میگیرد (( پرورش تابستانه )) و نوبت سوم که در شهریور و مهر انجام میشود (( پرورش پاییزه )) نامگذاری شده است. بهترین فصل برای کرم ابریشم فصل بهار است. که هوا مساعد بوده و برگهای توت هم ظریف و مغذی میباشد[5]

 1-4- مراکز تهیه ، توزیع ، و تولید تخم نوغان تا مرحله ابریشم در ایران

 مراکز فعلی تهیه تخم نوغان در کشور : رشت، بندرانزلی، تربت حیدریه، نطنز

مراکز مهم تولید پیله : گیلان، مازندران، خراسان، اصفهان، آذربایجان شرقی

مراکز ابریشم کشی : گیلان، مازندران، خراسان

مراکز تهیه ابریشم آماده : کاشان، مشهد، اصفهان

مراکز تهیه فراورده‌های ابریشمی : قم، اصفهان، کاشان، نائین، مشهد، اسکو در آذربایجان شرقی.[6]

 1-5- برخی مشکلات صنعت ابریشم در ایران

 

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

بررسی رنگرزی طبیعی و شیمیایی بر روی الیاف پشم و مقایسه ثبات نوری در رنگرزی در word

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

 بررسی رنگرزی طبیعی و شیمیایی بر روی الیاف پشم و مقایسه ثبات نوری در رنگرزی در word دارای 105 صفحه می باشد و دارای تنظیمات و فهرست کامل در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است

فایل ورد بررسی رنگرزی طبیعی و شیمیایی بر روی الیاف پشم و مقایسه ثبات نوری در رنگرزی در word  کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه  و مراکز دولتی می باشد.

این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی آماده و تنظیم شده است

توجه : توضیحات زیر بخشی از متن اصلی می باشد که بدون قالب و فرمت بندی کپی شده است

بخشی از فهرست مطالب پروژه بررسی رنگرزی طبیعی و شیمیایی بر روی الیاف پشم و مقایسه ثبات نوری در رنگرزی در word

مقدمه
فصل اول
نگاهی به تاریخ رنگرزی
فصل دوم
رنگرزی پشم با روناس
طرزتهیه ریشه روناس 11 رنگرزی پشم با روناس
رنگرز ی روناس با دندانه قلع
روناس از لحاظ شیمیایی
خواص فیزیکی پشم
نحوه رنگرزی پشم با روناس
رنگرزی پشم با مواد رنگزای خمی (نیل)
فصل سوم
رنگرزی پشم با مواد رنگزای کرومی
رنگرزی پشم با مواد رنگزای ری اکتیو
رنگرزی پشم با مواد رنگرزی اسیدی
رنگرزی پشم با مواد رنگرزی متال کمپلکس
رنگرزی پشم با مواد رنگزای اسیدی
فصل چهارم
کاربرد مواد رنگزا
اشکال گوناگون رنگرزی بافته ها و مواد خام نساجی
فصل پنجم
رنگرزی طبیعی با گیاهان
فصل ششم
خط قرمز رنگرزی
رنگ و رنگرزی و مواد رنگزا
رنگرزی
مواد رنگزا
رنگزاهای طبیعی
فصل هفتم
رنگزاهای طبیعی
ارتباط رنگ با ساختار آن
تئوری پیشرفته
اصول نورشیمی
مکانیسم های کمرنگ شدن رنگهای آزو
مکانیسم های کمرنگ شدن رنگهای آنتراکینونی
ثبات رنگهای طبیعی
خواص عمومی مواد رنگ شده
نتیجه گیری
منابع

بخشی از منابع و مراجع پروژه بررسی رنگرزی طبیعی و شیمیایی بر روی الیاف پشم و مقایسه ثبات نوری در رنگرزی در word

الف : دکتر سعادتجو، نقی،1364، شیمی و تکنولوژی رنگ،نیما،تبریز

ب: پروفسور دکتر ریس و پروفسور دکتر زولینجه، 1380،اصول شیمی و کاربرد مواد رنگزا، دانشگاه صنعتی امیر کبیر

ج: جهان شاهی افشار، ویکتوریا، 1375 ، فرایند روشهای رنگرزی الیاف با مواد طبیعی، دانشگاه هنر

د: تألیف نویسندگان ، 1382، مجموعه مقالات ، مرکز تحقیقات فرش دستباف ایران

چکیده :          

رنگرزی هنر کهن ایران زمین و دستان خلاق انسان در طول تاریخ با هنر زیبا و بی مثال دستبا همراه بوده و در گذر زمان شاهد فراز و نشیب های بوده با ورود رنگ رزی شیمیایی به ایران شیوه کار بسیار آسان تر شد. رقابت بین این دو در نتیجه صنعت رنگرزی سنتی و در نهایت رویکرد به رنگرزی شیمیایی شد اما با آگاهی انسان از مضرات رنگهای مصنوعی و مواد افزودنی و استفاده در فرآیند رنگرزی و سلامت انسان و محیط زیست قابل استفاده از رنگزاهای طبیعی نیازمند بهینه سازی و استانداردسازی است در این تحقیق بررسی رنگرزی شیمیایی و طبیعی تأثیر آن بر وی الیاف پشم مورد بررسی قرار گرفته

مقدمه :

صنعت رنگ و رشته های دانشگاهی مرتبط با آن در تمامی کشورهای صنعتی جایگاه ویژه ای را یافته و در دانشگاههای معتبر دنیا به عنوان رشته ای جدا از خانواده گروه شیمی تلقی میشود

به طور کلی رنگرزی فرایند پیچیده ای است که درک عمیق آن نیاز به دانش کافی از شیمی- فیزیک و فرایندهای نفوذ و جذب و خواص فیزیکی و شیمیایی الیاف مورد رنگرزی و مواد رنگرزی دارد. مواد رنگزا به دو دسته غیرمحلول در آب و به سختی محلول در حلالهای آلی و محلول در آب تقسیم بندی می شوند در نوع اول مواد رنگزا به طریق لنگراندازی مکانیکی بر روی لیف قرار می گیرند و در رنگرزی الیاف مصنوعی کاربرد دارند

بطور کلی هدف از رنگرزی انتقال رنگزا از حمام رنگرزی به کالای موجود در حمام است (الیاف نخ و یا پارچه)

و فام به دست آمده عمدتاً بستگی به میزان رنگزای منتقل شده به الیاف دارد

2)رنگ

اهمیت رنگ در زمینه های مختلف آنقدر گسترده است که در علم امروز جای پراهمیتی را به خود اختصاص داده است

بطور کلی درک رنگ از طرف انسان یک برداشت ذهنی است که به کمک تکنیک اندازه گیری رنگ (Colorimetry) و از طریق تعبیر نتایج و آزمایشات فیزیکی می توان به چگونگی آن پی برد. پایه و اساس کالریمتری نتایج تجربی آزمایشاتی است که بر روی افراد متعددی انجام شده است

اشیاء رنگ شده برای انسان تنها در صورتی به عنوان شیئی رنگی قابل درک است که مورد تابش نور قرار گیرد

برای بیان رنگ سه ویژگی اصلی وجود دارد که به ترتیب زیر می باشند

1-  hue یا فام یا ته رنگ: این ویژگی بیان حالت و ظاهر رنگ است مثلا صورتی- کرم- بژ- آبی و غیره

2-  Value یا کم رنگی: این ویژگی درجه سفیدی, سیاهی و یا سایه رنگ یک فام را بیان می کند. به این ترتیب که هرچه فام به سفید نزدیک تر باشد روشن تر و یا کم رنگ تر و هرچه به سیاه نزدیک باشد تیره تر و یا سیاه تر است

3-  Chroma(کروما): خلوص و یا اشباع رنگ. این واژه برای تعریف کدورت, شفافیت, غلظت, شدت و یا خلوص یک رنگ به کار می رود به طوری که هنگامی که رنگی شفاف و دارای شدت زیادی است می گویند که کرمای آن زیاد است در حالی که وقتی رنگ مات است گفته میشود دارای کرومای کمی است

نگاهی به تاریخ رنگرزی

پشم و مو و هر الیاف دامی از همان آغاز در ریسندگی و بافندگی جای خاصی یافت . در مناطقی نظیر مصر و بین النهرین به دلیل هوای گرم و رطوبی، کتان و پنبه کاربرد بیشتری داشت و قطعاتی از بافته های این الیاف در مقایر مربوط به امرا و شاهزادگان سلسله های حکومتی مصر دیده می شود که قدمت آنها بعضاً به 6000-7000 سال پیش می رسید . برخی از یافته های به دست آمده از مصر سپس آناتولی و بین النهرین که قدمت آنها به عصر نوسنگی ، از هزاره ششم قبل از میلاد، می رسد

پارچه هایی است که بافت ساده با نخ های ظریف ریسیده شده بعضاً رنگ شده دارد و رنگ های به کار رفته عموماً رنگ های گیاهی است

در برخی از نقاط اطراف دریای مدیترانه که احتمالاً مسکونی بوده آثاری از تور، طناب، نمد ونخ های تابیده پرزدار عمدتاً کتانی با رنگ آبی رنگ شده یافت شده است . قطعه ای از پارچه ای ضخیم مربوط به هزاره دوم قبل از میلاد در دست است که احتمالاً متعلق به چادری مقدس(معبد) بوده و زردرنگ  است . در منطقه ای که این پارچه یافت شده(در سواحل مصر) مقادیری پارچه کتانی و بافته های دیگر به دست آمده است که نشان از تجاری بودن منطقه دارد

همان طور که گفته شد وجود چرخه های ریسندگی در منطقه ایلام ، در غرب ایران متعلق به هزاره پنجم قبل از میلاد از وجود بافندگی و برخی تولیدات به آن خبر می دهد با فترتی در حدود دو هزار سال قبل در این منطقه پدید آمد. آثار نساجی و بافت پارچه را در مناطق زیر نفوذ سومری ها و آشوری ها و به خصوص بافت پارچه های رنگین را در بابل می توان پی گرفت . کشف میله ای مسی که نوعی ابزار ریسندگی است در تپه حصار دامغان .از تداوم ریسندگی و بافندگی در ایران در هزاره دوم پیش از میلاد خبر می دهد با تجدید حیات فرهنگ اقوام قومی ایرانی و افزایش اقتدار مادها و اینکه آنان اقوامی گله دار و دامدار بوده اند می توان استفاده از پشم و الیاف دامی را درآن دوره به خوبی توجیه کرد .اسناد و مدارک بعدی حاکی از آن است که امرا و حکام ماد به موازات کسب اقتدار و افزایش تجملات و شکوه دربارهای خویش استفاده از لباس ها  پارچه های گران بها و زینتی را نیز افزایش دادند به شکل  تزئینات لباس های دربار ماد چه در همان زمان و چه در حکومت های بعدی از جمله پارسها توجه و ازآنها تقلید می شده است

امپراطوری گسترده و قدرتمند هخامنشی نه تنها خود از صنایع و تولیدات دنیای زیر سلطه اش در تجملات وتزیینات دربار و پایتخت خویش استفاده می کرد بلکه با حمایت از حرفه ها و صنایع به تولید بسیاری از کالاها و به خصوص انواع پارچه نیزمی پرداخت پارچه هایارغوانی که امرا و سرداران هخامنشی استفاده می کردند به احتمال زیاد با رنگ ارغوانی مشهور به دست آمده از صدف های دریایی رنگ می شد و شهرت جهانی داشت

فرش پازیریک که در حدود سالهای 1945 میلادی، پرفسور رودنکو روسی در گور یکی  امرای سکایی در دره آلتایی در مرز مغولستان  سیبری کشف کرد به گواهی غالب باستان شناسان فرشی است که به دلیل شباهت مطلق نقوش آن با طرح های رایج عصر هخامنشی ایرانی است و به احتمال زیاد این فرش درپاریس ویا نواحی زیر سلطه فرهنگی ، سیاسی ایران بافته شده است

وجود این فرش که فرشی کارگاهی است و طراحی شده با بافت و ساختاری دقیق است نه فقط بر وجود صنعت گسترده فرش بافی بلکه بر وجود صنایع پیشرفته نساجی گواهی می دهد. رنگ های به کار رفته در این فرش که در نهایت زیبایی و هم آهنگی است از وجود مراکز رنگرزی که درآنها از رنگ های گیاهی و یا رنگ های رایج زمانه از جمله صدف های ارغوان و غیره استفاده می شد، خبر می دهد

بعداز سقوط حکومت هخامنشی به دست اسکندر وی بسیارسعی کرد که فرهنگ یونانی از جمله پوشاک و شیوه زندگی یونانی را در ایران گسترش دهد. اگرچه معدود مجسمه ها و آثار باقیمانده از آن دوران نمودار رواج این فرهنگ به خصوص لباسهای پرچین با رنگ های ساده و روشن یونانی است ، در کمتر از یک قرن شهرت بافته های ساسانی به هویت و فرهنگ خاص ایرانی مرزهای عالم را در می نوردد

در دوره ساسانی ایجاد راههای کاروان رو، فراوانی وسایل حمل و نقل و ایجاد ایستگاه ها و کاروانسراها گسترش تولیدات مختلف نظیر شیشه سازی و ساخت ابزارفلزی و به خصوص منسوجات پشمی و ابریشمی را به دنبال داشت همچنین تسلط ایران بر راههای کاروان رو تجاری واردات ابریشم لازم برای نساجی ایران را موجب شد

از سوی دیگر نظیر امپراطورهای قدرتمند گذشته، استفاده از صنعتگران و هنرمندانی که از کشورهای دیگر به اسارت گرفته می شدند امری عادی و رایج بود با آنکه صنعت نساجی و قالی بافی دوره ساسانی در حد شکوفایی  پیشرفت بود از وجود برخی از این صنعتگران به خصوص بافندگان رومی دررشد و بهبود صنایع نساجی مناطقی نظیر شوشتر یاد شده است . علاوه بر تولید فرش ، تولید پارچه های ابریشمی و دیبای شوشتر و تافته ها و حریرهای ابریشمی بخصوص با استفاده ازابریشم های وارداتی از چین در مراکز عمده تولید نظیر شوشتر و شوش و جندی شاپور و به طور کلی سیستان و خوزستان رواج کامل داشت برخی از پارچه های باقیمانده از ذوران ساسانی در قبور حکمرانان مصر وبعدها در کلیساهای اروپا در قرون وسطی پیدا شده است

کشف نمونه هایی از پارچه های دوره ساسانی که شاهکارهایی از ذوق و ظرافت وهنر طراحی رنگ رزی به حساب می آیند ناشی از وجود صنایع پیشرفته رنگرزی و نساجی و بی تردید بافت فرش است که افسانه فرش بهارخسرو(بهارستان) اعتبارآن را به اوج می رساند

شرح این فرش افسانه ای درغالب نوشته های مربوط به قرون اولیه اسلامی آمده است آنچه درباره این فرش گفته می شود علاوه بر اشاره به استفاده ازسنگ ها و جواهرات و تزیینات گران بها و بی مانند استفاده از رنگ های زیبایی است که تمام  فصول را به نحو حیرت انگیزی در مقابل نگاه بیننده قرار می داده است

به رغم دوران فترت و انفعال ایرانیان درقرون اولیه اسلامی تداوم تولید پارچه و قالی به خوبی احساس می شود در کمتر از صد سال بارگاه باشکوه خلفای تازه به قدرت رسیده به خصوص عباسیان وارث هنر و مهارت و تجربه صنایع شکوفای دوره ساسانی می شود. جامه های رسمی و پرده های ابریشمی فاخری که شهرت بسیار داشتند، فرش های عالی جهرم. بافته های حریر و پرند اصفهان ، گلابتون مرغوب طبرستان و نیشابور . طلاسان های عالی کرمان و دیبا و فرش های نخی ابریشمی شوشتر کالاهایی است که حتی در قرون وسطی نیز به همراه نام ایرانی به همه دنیا می روند . در تمام این سالها همواره فرشهای دستباف چه به صورت غنایم و چه به صورت هدایا از سی شهرهای ایران در دربار خلفا و حکمرانان  عرب حضور دائمی داشت

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید