مقاله بررسی تأثیر مشاوره گروهی با رویکرد تحلیل رفتار متقابل بر سازگاری دانش آموزان دختر مقطع متوسطه در word

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

 مقاله بررسی تأثیر مشاوره گروهی با رویکرد تحلیل رفتار متقابل بر سازگاری دانش آموزان دختر مقطع متوسطه در word دارای 105 صفحه می باشد و دارای تنظیمات و فهرست کامل در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است

فایل ورد مقاله بررسی تأثیر مشاوره گروهی با رویکرد تحلیل رفتار متقابل بر سازگاری دانش آموزان دختر مقطع متوسطه در word  کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه  و مراکز دولتی می باشد.

این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی آماده و تنظیم شده است

توجه : توضیحات زیر بخشی از متن اصلی می باشد که بدون قالب و فرمت بندی کپی شده است

بخشی از فهرست مطالب پروژه مقاله بررسی تأثیر مشاوره گروهی با رویکرد تحلیل رفتار متقابل بر سازگاری دانش آموزان دختر مقطع متوسطه در word

چکیده
فـصـل اول
کلیات تحقیق
مقدمه
بیان‌مسئله
ضرورت و اهمیت مسئله تحقیق
اهداف پژوهش
فرضیه‌های پژوهش
متغیرهای پژوهش
تعاریف متغیرها(مفهومی و عملیاتی)
تعریف نظری مشاوره گروهی با رویکرد تحلیل رفتار متقابل
تعریف عملیاتی مشاوره گروهی با رویکرد تحلیل رفتار متقابل 
تعریف نظری سازگاری
تعریف عملیاتی سازگاری
فصل دوم
ادبیات و پیشینه تحقیق
مقدمه
بخش اول: سازگاری و مبانی نظری آن
تعریف سازگاری 
عوامل موثربرسازگاری
انواع سازگاری
روشها یا اشکال سازگاری
ملاکهای سازگاری مطلوب
ویژگیهای افراد سازگار
بخش دوم: تحلیل رفتار متقابل
نظریه تحلیل رفتار متقابل
مبانی نظری تحلیل رفتار متقابل    
الگوی حالات نفسانی
موقعیت‌های روانی و طرحهای زندگی
آسیب شناسی روانی
الف : آسیب شناسی ساختی
ب: آسیب شناسی کارکردی
هدف درمان در تحلیل رفتار متقابل
فرآیند گروهی در رویکرد تحلیل رفتار متقابل
مشاوره و درمان
الف : تحلیل درمان ساختار    
ب: تحلیل درمان تبادلها
ارزشهای مشاوره گروهی 
جمع بندی مطالب 
بخش سوم: مروری برپیشینه  تحقیق
مطالعات صورت گرفته در داخل کشور 
مطالعات صورت گرفته در خارج از کشور
تحلیل و نتیجه گیری سازگاری از دیدگاه تحلیل رفتار متقابل
فصل سوم
روش اجرای تحقیق
مقدمه
روش تحقیق
جامعه آماری تحقیق
نمونه و روش نمونه گیری 
ابزاراندازه گیری و روایی وپایایی آن
پرسشنامه سینهاوسینگ
پایایی پرسشنامه سینهاوسینگ
روایی (اعتبار) پرسشنامه سینهاوسینگ 
روش تجزیه و تحلیل داده‌ها     
شیوه اجرا ومراحل انجام پژوهش
گزارش جلسات مشاوره گروهی با رویکرد تحلیل رفتار متقابل 
فصل چهارم
تجزیه و تحلیل اطلاعات
مقدمه
اطلاعات توصیفی مربوط به مشخصات دموگرافیک نمونه‌های تحقیق
تجزیه و تحلیل داده‌ها
فرضیه اصلی
فرضیه فرعی اول
فرضیه فرعی دوم
فرضیه فرعی سوم
فرضیه فرعی چهارم
فصل پنجم
بحث و نتیجه گیری
مقدمه
یافته‌های پژوهش
الف : نتایج حاصل از توصیف داده ها
ب: بحث و تفسیر نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل فرضیه ها
پـیشنـهادات تحقیق
الف- پیشنهادهای  برخاسته از پژوهش
ب- پیشنهادات برای انجام تحقیقات بعدی
محدودیتها
منـابـع
منابع فارسی
منابع لاتین    
پیـوست

بخشی از منابع و مراجع پروژه مقاله بررسی تأثیر مشاوره گروهی با رویکرد تحلیل رفتار متقابل بر سازگاری دانش آموزان دختر مقطع متوسطه در word

–        احمدی ، سید احمد. (1375) روان شناسی نوجوانان و جوانان. اصفهان : انتشارات مشعل

–        اسلامی نسب ، علی. (1373) روان شناسی سازگاری. تهران : سازمان چاپ و نشر بنیاد

–    امین ، حامد. (1379) مطالعه کارکردهای مهارتی ارتباطی به کمک آموزش کارگاهی تحلیل تبادلی در بین کارشناسان  اداره کل منابع طبیعی استان فارس . پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه شیراز

–        برک ،‌لورای . (1383) روانشناسی رشد . ترجمه سیدمهدی ، یحیی. جلد اول ، تهران : نشر ارسباران

–        برن ، اریک. (1370) بعد از سلام چه می گوئید . ترجمه قراچه داغی ، مهدی. تهران : نشر البرز

–        برن ، اریک . (1373) تحلیل رفتار متقابل . ترجمه فصیح ، اسماعیل . نشر فاخته

–    توکلی ،‌محمد باقر . (1376) . بررسی رابطه اشتغال مادران با سازگاری اجتماعی و عملکرد تحصیلی فرزندان آنان در مقطع تحصیلی ابتدای شهرستان سنندج . پایان نامه کارشناسی ارشد . دانشگاه آزاد اسلامی

–        پورافکاری ، نصرت الله . (1373) فرهنگ جامع و روان شناسی روان پزشکی . جلد اول . تهران انتشارات نوبهار

–    پوردهقان ، حمیدرضا. (1383) بررسی میزان سازگاری تحصیلی و سبک هویت دانشجویان دانشگاههای تهران . پایان نامه کارشناسی ارشد . تهران : دانشگاه تربیت معلم

–    جونز، ون و استوارت ، یان . (1385) . روش های نوین در روان شناسی تحلیل رفتار متقابل . ترجمه دادگستر . بهمن . چاپ چهارم . تهران : نشر دایره

–    خدایی خیاوی ،‌سیامک . (1376) بررسی تاثیر مشاوره گروهی با رویکرد تحلیل رفتار متقابل  در کاهش اضطراب دانش آموزان دبیرستانهای پسرانه شهرستان مشکین شهر . پایان نامه کارشناسی ارشد مشاوره . تهران . دانشگاه ، تربیت معلم

–    حاجی سید نصیر ، مهین سادات . (1381) بررسی تاثیر مشاوره گروهی با رویکرد تحلیل رفتار متقابل بر منبع کنترل و خود پنداره دانشجویان دختر دانشگاههای تهران . پایان نامه کارشناسی ارشد . تهران ، دانشگاه الزهراء

–    در ویزه ، زهرا. (1383) مقایسه رابطه همدلی مادران و دختران نوجوان با اختلالهای رفتاری (سازگار ، ناسازگار) در تهران. مطالعات روانشناختی . تهران : دانشکده علوم تربیتی دانشگاه الزهراء

–    زعفری ، مهدی . (1377) بررسی خدمات مشتری در شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران «هما» از دیدگاه تحلیل رفتار متقابل . پایان نامه کارشناسی ارشد روان شناسی . تهران : دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرکز

–        ساعتچی ، محمود. (1377) مشاوره و روان درمانی ، نظریه ها و راهبردها . تهران : نشر ویرایش

–        ستوده ، هدایت اله . (1378) روان شناسی اجتماعی . تهران : انتشارات آوای نور

–        سیف، علی اکبر . (1376) تغییر رفتار و رفتار درمانی (نظریه ها و روش ها). تهران : نشر دوران

–        شافر ، لارنس و فردریک . (1367) روان شناسی سازگاری . ترجمه پورمقدس ، علی تهران : انتشارات مشعل

–        شفیع آبادی ، عبداله . (1377) پویایی و مشاوره گروهی . تهران ، انتشارات رشد

–    شفیع آبادی ، عبداله ، ناصری ، غلامرضا. (1380) نظریه های مشاوره و روان درمانی . چاپ هشتم . تهران ، مرکز نشر دانشگاهی

–    شهسواری ، محمد هادی . (1382) بررسی رابطه تعاملهای درونی خانواده با رشد قضاوت اخلاقی و سازگاری دانش آموزان پسر سال اول شهر اراک . پایان نامه کارشناسی ارشد . تهران ، دانشگاه تربیت معلم

–    طهرانی ، فاطمه . (1384) بررسی تاثیر آموزشی مهارت های ارتباطی با رویکرد تحلیل رفتار متقابل بر افزایش رضایت زناشویی زنان ساکن شهر اصفهان . پایان نامه کارشناسی ارشد مشاوره . تهران : دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن

–    عیدیان ، فاطمه (1385) بررسی و مقایسه رابطه بین سازگاری و عزت نفس و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دختر و پسر دبیرستانهای شهرستان اسفراین در سال تحصیلی 85-84 پایان نامه کارشناسی ارشد . تهران : دانشگاه شهید بهشتی

–    فرقدانی ، آزاده . (1383) . بررسی  رابطه بین هوش هیجانی و سازگاری اجتماعی دانشجویان دوره کارشناسی دانشکده علوم تربیتی دانشگاه علامه . پایان نامه کارشناسی ارشد . تهران : دانشگاه علامه طباطبائی

–    فنونی – طلعت السادات . (1380) بررسی رابطه بین خود پنداره و سازگاری اجتماعی با پیشرفت تحصیلی دختران متوسطه منطقه 10 آموزش و پرورش شهر تهران . پایان نامه کارشناسی ارشد . تهران : دانشگاه تربیت معلم

–        کدیور ، پروین . (1383) روان شناسی تربیتی . تهران ، انتشارات آوای نور

–    گلادنیک ، ساموئل (1382) خانواده درمانی ، تاریخچه ، نظریه و کاربرد. ترجمه بهاری ، فرشاد و همکاران . تهران : انتشارات تزکیه

–    مکنتی ، پگاه . (1384) بررسی تأثیر مشاوره گروهی با رویکرد شناختی رفتاری بر سازگاری اجتماعی دختران نوجوان ساکن مراکز شبانه روزی شرق تهران . پایان نامه کارشناسی ارشد . دانشگاه آزاد اسلامی (واحد علوم و تحقیقات)

–        نوابی نژاد ، شکوه . (1383) نظریه های مشاوره و روان درمانی گروهی . تهران : انتشارات سمت

–    نور بالا ، احمدعلی و محمدیان شعر باف، حمیدرضا . (1376) مقایسه تاثیر دو روش درمانی گروهی با رویکرد تحلیل روانی و شناختی بر افزایش سازگاری اجتماعی . فصلنامه دانشور. شمار (16-15)

–    وظیفه شناس ، حمید. (1380) مقایسه عزت نفس ، سازگاری اجتماعی و هوش دانش آموزان دارای پدر با دانش آموزان فاقد پدر مقطع متوسطه شهرستان اسفراین . پایان نامه کارشناسی ارشد . تهران ، دانشگاه آزاد اسلامی

–        هرگنان والسون (1382) مقدمه ای بر نظریه های یادگیری . ترجمه سیف ، علی اکبر . تهران : انتشارات دوران

–        هریس ، تامس آ . (1379) وضعیت آخر . ترجمه فصیح ، اسماعیل . تهران : نشر زریاب

–    یمینی دوزی سرخابی ، محمد . (1371) تحلیلی بر ناسازگاری دانش آموزان دردور ابتدایی . فصلنامه تعلیم و تربیت ، شماره 4

 – Albrecht , M, (1995) Blackwell handbook  of adolescence, Blackwell book of  development psychology, ma, 290-

– Boekaaerts, M(2002) bringing about chery in classroom: strengths and weakness of the  self-regulated learning approach, leanhny and instruction , N, 12,589,

-Elabedour, sabman (2004) . The effect of polygamous marital structure on behavioral , emotional and academic adjustment children , clinical child and family psychology review , vol ,

– Hallbrook, chuck L.(1990) . friendships in middle school: influences on motivation and school adjustment journal of education psychology . p

– jhon s, christive(1985), Ethnic identity and the academic adjustment of children from Menican  and Europeall Backgrounds . development psychology :p.799-

– Lazarus , R,(1976). Patterns of adjustment International student Edition

– Lipschitz, E.R. and Itzhaky , H(2005). Social support mastery , self –esteem and individual adjustment amony at- risk youth . child and youth care forum p329-

-Murray , C. and Malmyren ,K.(2005). Implementiny  a teacher – student relationship program in a high poverty urban school : Effects on social , emotional and academic adjustment and lesson learned . journal of school psychology . p 137-

-schoroeder , D (1990) the role of sense of shool belonginy and jender in the academic adjustment of latin adolescents. Journal of youth and adolescence p619-

 مقدمه

در این فصل ابتدا مواضع نظریه پردازان در رابطه با موضوع مورد پژوهش (مشاوره‌گروهی با رویکرد تحلیل رفتار متقابل و سازگاری اجتماعی، عاطفی و آموزشی) مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرد و سپس تحقیقات عملی انجام شده در ارتباط با موضوعات مورد نظر، بیان می‌گردد

1- تعریف سازگاری

واژه سازگاری در لغت‌نامه دهخدا به معنای موفقیت در کار، حسن سلوک و  .. به کار رفته است. مفهوم سازگاری از واژه انطباق در زیست‌شناسی گرفته شده است که یکی از پایه‌های نظریه تکامل داروین[1] (1895) است و به ساختارهای بیولوژیکی و فرایندهایی که زنده ماندن انواع موجودات را تسهیل می‌کند، اشاره دارد. (به نقل از لازاروس[2]، 1974)

بنابه تعریف، سازگاری یک ساختار فیزیولوژیکی یا کالبد شناختی، یک فرایند زیست‌شناختی، یا یک الگوی رفتاری است که در طول تاریخ به بقا و تولید مثل کمک کرده است (ویلسون[3]، 1975) سازگاری از راه انتخاب طبیعی به وجود می‌آید و باید قابل انتقال از راه توارث باشد (هرگنهان و السون[4]، ترجمه سیف، 1383)

سازگاری در قاموس روان‌شناسی عبارت است از رابطه‌ای که هر ارگانیسم با توجه به  شرایط پیرامون محیطش، با محیط برقرار می‌کند. این اصطلاح معمولاً به سازگاری روان‌شناختی یا اجتماعی اشاره دارد و با اشاره به معنای ضمنی مثبت آن وقتی به کار گرفته می‌شود که فرد در یک فرایند مستمر و پرمایه برای ابراز استعدادهای خود و واکنش نسبت به محیط و در عین حال در جهت تغییر آن به گونه‌ای مؤثر و سالم، درگیر است (ربر[5]، 1995، به نقل از فرقدانی، 1383)

مک دانلد(1985) می‌گوید:‌ «وقتی می ‌گوئیم فردی سازگار است که پاسخهایی که او را به تعامل با محیطش قادر می‌کند، آموخته باشد و به طریق قابل قبول اعضای جامعه خود رفتار کند تا نیازهای او ارضا شوند. یک فرد در یک موقعیت اجتماعی خاص می‌تواند خود را به راههای گوناگون با آن موقعیت تطبیق دهد یا سازگار کند»( فنونی، 1380)

سازگاری فرایندی است در حال رشد شامل توازن بین آنچه افراد می‌خواهند و آنچه جامعه‌شان می‌پذیرد. یا به عبارت دیگر سازگاری یک فرایند دو سویه است. از یک طرف فرد به صورت مؤثر با اجتماع تماس برقرار می‌کند و از طرف دیگر اجتماع نیز ابزارهایی را تدارک می‌بیند که فرد از طریق آنها توانایی‌های بالقوه خویش را واقعیت می‌بخشد (نیوکا و کپل[6]، 1991، به نقل از فرقدانی، 1383)

سازگاری به فرایندهای روان‌شناسی که مردم را با تغییرات روزمره هماهنگ می‌کند، اشاره دارد و آنها را مورد بررسی قرار می‌دهد (وایتن و لیویید، 1997 به نقل از شهسواری، 1382). سینهاوسینگ در سال 1993 از سازگاری تعریفی ارائه کرده‌اند: سازگاری عبارت است از ثبات عاطفی و جسارت در روابط اجتماعی و نیز علاقه به تحصیل و مدرسه در فرد، که به صورت سازگاری عاطفی، سازگاری اجتماعی و سازگاری آموزشی دیده می‌شود (سینهاوسینگ، 1993، ترجمه کرمی ، 1377)

2- عوامل مؤثر بر سازگاری

سه کانون اصلی سازگاری، خانواده، مدرسه، و دوستان است

الف) خانواده

خانواده به ویژه مادر نخستین و مهمترین نقش را در رشد شخصیت، فرایند اجتماعی شدن و سازگاری فرد بر عهده دارد، زیرا محیط خانواده، نخستین محیطی است که در آن کودک،‌از کیفیت تعاملات انسانی آگاهی می‌یابد. پژوهش‌های انجام شده نشان می‌دهد که عوامل و روابط خانوادگی از جمله ارتباطات عاطفی درون خانواده بر رشد شخصیت و سازگاری فرد تأثیری بسیار مهم و حیاتی دارد (هک[7]، 2000؛ به نقل از درویزه، 1383)

همچنین پژوهشگران دریافته‌اند کودکانی که در ساختارهای خانوادگی غیر سنتی زندگی می‌کنند، سازگاری ضعیفی را به صورت رفتارهایی مانند پرخاشگری و رفتارهای ضد اجتماعی، مشکلات ارتباطی، میزان بالای ترک تحصیل، مصرف مواد مخدر و الکل –  نشان می‌دهند. مشابه همین نتایج در بررسی بر کودکان طلاق و فرزند خوانده‌ها و نیز کودکانی که با یکی از والدین زندگی می‌کنند، به دست آمده است. (البجیور[8] و همکاران، 2004)

با رضایت زناشویی برخورد و درگیری بسیار بالای والدین دانش‌آموز و ارتباط و دلبستگی ضعیف بین دانش‌آموز و پدر و مادرش می‌تواند بر سازگاری تحصیلی و شخصی و نیز سلامت روان‌شناختی او تأثیر منفی داشته باشد (گردس[9]، 1994؛ به نقل از عیدیان، 1385)

به طور کلی‌گویی محیط خانواده مهمترین عامل سازگاری کودک است. عواقب ناشی از تربیت توأم با خشونت و سردی در همان سالهای اولیه زندگی ظاهر می‌شود و دوران مدرسه و حتی نوجوانی و بزرگسالی را تحت تأثیر قرار می‌دهد(کدیور، 1382)

ب) مدرسه

مدرسه به خاطر مشخص نمودن وظایف و حقوق افراد و انتقال ارزشهای اجتماعی یکی از مراکز مهم اجتماعی شدن فرد تلقی می‌گردد. یک سلسله هنجارهای رفتاری وجود دارد که انتظار می‌رود افراد در جامعه بزرگتر خود را با آن هنجارها سازگار کنند. در جامعه کوچک مدرسه نیز هنجارهایی از این قبیل وجود دارد. زمانی که فرد بتواند خودش را با آن هنجارها و انتظارات وفق دهد سازگاری صورت پذیرفته است (ستوده، 1378)

مدرسه در دوره کودکی به منزله موقعیت و شرایط جدیدی است که کودک باید خود را با آن سازگار کند. کودکانی که نتوانند خود را با شرایط تازه سازگار کنند در دوره‌های دیگر نیز اغلب دچار مشکلات عاطفی و رفتاری خواهند شد. تقریباً 20 درصد کودکان دبستانی دچار انواع اضطراب شدید و غیر قابل کنترل می‌شوند. خوبی‌ مدرسه نمونه‌ای از آن است. (برک[10]، 2001، ترجمه سیدمحمدی، 1383) بطور کلی شاخص سازگاری در مدرسه، اولاً رضایت ذهنی فرد از ارتباطات فردی و شخصی و ثانیاً عملکرد تحصیلی دانش‌آموز در مدرسه است (اسکات[11]، 1989؛ به نقل از عیدیان)

ج) گروه همسالان

در اواسط کودکی، اجتماع همسالان بستر بسیار مهمی برای رشد می‌شود تماس با دوستان نقش مهمی در درک دیگران و آگاهی از خود و دیگران ایفا می‌کند. این تحولات به نوبه خود به ارتقای کیفیت تعامل با همسالان کمک می‌کند و در سالهای دبستان بیشتر نوع دوستانه می‌شود. در راستای این تغییر، پرخاشگری، مخصوصاً حملات بدش کاهش می‌یابد (رابین، بوکوسکی و پارکر[12]، به نقل از برک 2001، ترجمه سید محمدی، 1383)

کودکان طردشده، ناخشنود و منزوی هستند، پیشرفت تحصیلی و عزت ‌نفس[13] کمی دارند، معلمان و والدین آنها را مبتلا به مشکلات هیجانی و اجتماعی ارزیابی می‌کنند. طرد همسالان در دوران کودکی با عملکرد تحصیلی ضعیف، ترک تحصیل، رفتار ضد اجتماعی و بزهکاری در نوجوانی و مجرم بودن در اوایل بزرگسالی رابطه نیرومندی دارد (برک 2001، ترجمه سید محمدی، 1383)

گروه از طریق اعطای پاداش و یا انتقاد و تحریم در مقابل همنوایی یا ناهمنوایی، به عبارتی سازگاری یا ناسازگاری اعضاء با هنجارهای گروه تأثیر بسیار نیرومندی را بر رفتار و شخصیت اجتماعی آنها اعمال می‌کند. این نوع سازگاری هم توسط دیگران و هم توسط پذیرش از طرف دیگران و نیز میزان رضایت فرد از روابط با دیگران ارزیابی می‌شود (ستوده، 1378)

3- انواع سازگاری

اسکات، 1989، به نقل از فرقدانی، 1383 انواع سازگاری را به این صورت تبیین می‌کند

الف) سازگاری تحصیلی       ب) سازگاری بین فردی یا اجتماعی   ج) سازگاری خانوادگی سینهاوسینگ (1993) نیز سازگاری را به صورت    الف) سازگاری آموزشی ب) سازگاری اجتماعی     ج) سازگاری عاطفی توصیف کرده‌اند

1- سازگاری عاطفی : واکنش کودک درسالهای اول زندگی خود مربوط به اطرافیان و اغلب عاطفی است. این گونه واکنش ها در ابتدا کلی است و نمی توان دقیقا بر آن ها نام یکی از حالات مشخص عاطفی را گذارد. همراه با جریان عمومی رشد در تمامی زمینه ها ، تظاهرات عاطفی مربوط به هر یک از حالات عاطفی به مرور مشخص تر و اختصاصی تر می شوند. در واقع یادگیری و کسب تجربه باعث می شود که بین تظاهرات عاطفی و محیط اجتماعی سازش به وجود آید. توجه و پشتیبانی از کودک باعث می شود که او به استقلالی که مورد نیازش است دست یابد. به تدریج که کودک بزرگتر می شود همراه با رشد کلامی وشکل گیری شخصیتی او و کسب تجربه ویادگیری ، تظاهرات عاطفی کودک راهی اجتماعی تر و متناسب تر برای بروز می یابند. همراه با کاسته شدن حالات عاطفی غیر منطقی کودک در صورت لزوم تظاهرات عاطفی او تغییر شکل می دهند تا متناسب با موقعیت اجتماعی شوند و امنیت او را به مخاطره نیندازد ( وظیفه شناس ، 1380)

2- سازگاری اجتماعی : به وضعیتی گفته می شود که افراد یا گروهها رفتار خود را به تدریج و از روی عمد و یاد غیر عمد تعدیل می کنند تا با فرهنگ موجود سازگاری نمایند مانند رعایت عادتها ، عرف و تقلید . به عبارتی آن نوع واکنشهایی است که شخص برای رعایت محیط  اجتماعی از خود نشان می دهد وآنها را به علت هماهنگی شان با معیارهای اجتماع و پذیرفته شدنشان از طرف آن ، اساس رفتار خود قرار می دهند( آکسفورد[14]، 1980، به نقل از توکلی ، 1376)

در حیات اجتماعی افراد متمدن ، سازگاری اجتماعی حتی از پاسخ گفتن به احتیاجات بدنی هم مهم‌تر است انسان علاوه بر جنبه فیزیولوژیکی که دارد یک موجود اجتماعی است. چنان چه کودک احساس نا امنی کند و یا دانشجوئی خود را تنها حس نماید و یا شخصی خود را شکست خورده بپندارد، لازم است به نحوی خود را با محیط سازش دهد. فرق اساسی بین سازگاری ازنظر فیزیولوژیکی و اجتماعی آن است که در طی جریان اول تنها یک راه جهت برقرارکردن تعادل از دست رفته وجود داردو حال آنکه در جریان دوم عدم برقراری تعادل با وجود ناراحتی و پریشانی شخص باعث مرگ او نمی شود ولی دائما انسان با آن دست به گریبان است. مثلا شخص گرسنه چنان چه غذا به او نرسد فوت می کند ولی شخصی که احتیاج به محبت دارد با داشتن زندگی پررنجی به حیات خود ادامه می دهد( شافر، ترجمه پور مقدس ، 1367)

منظور از سازگاری اجتماعی داشتن رابطه صحیح و مطلوب با دیگران است. انسانی که از نظر اجتماعی رشد یافته است با دیگران سازگاری بیشتری داردو می فهمد که هرچه روابطش با دیگران بهتر و سالم‌تر باشد میزان موفقیت و رضایتش بیشتر است ( وظیفه شناس ، 1380)

راجرز[15](1954) به نقل از کاظمی ، معتقد است افراد براساس تصوری که از خود دارند رفتار می‌کنند. در واقع سازگاری اجتماعی انسان نیز بازتابی از خود پنداره وی تلقی می شود. کسانی که دارای خود پنداره ی مثبتی هستند توانایی سازگاری اجتماعی بیشتری از خود نشان می‌دهند

سازگاری اجتماعی یعنی سازگاری شخص با محیط اجتماعی خود، سازگاری ممکن است با تغییر دادن خود و یا محیط به دست آید ( پورافکاری ، 1373)

3- سازگاری آموزشی : جریان شکل گیری خود پنداره تحصیلی از این قرار است. اگر دانش آموز در فعالیتهای مختلف آموزشگاهی ، در اکثر موضوع های درسی و درطی چندین سال متوالی ، احساس شایستگی کند و از سوی دیگران کار وفعالیتش به طور مثبت ارزیابی شود یک احساس کلی شایستگی در وی – حداقل در ارتباط با یادگیری موضوع های درسی – ایجاد می شود. به همین منوال ، اگر کوششهای یادگیرنده در فعالیتهای آموزشگاهی با شکست مواجه شودو از دیگران ارزیابی منفی دریافت کند در او نسبت به توانایی اش دست کم در رابطه با یادگیری آموزشگاهی یک احساس عمیق عدم شایستگی ایجاد می شود هرچند که ممکن است در این قاعده پاره ای استثناها یافت شود اما اکثر دانش آموزان نهایتا به یک نظر مثبت یا منفی نسبت به خود به عنوان یک یادگیرنده می رسند(سیف ، 1376)

سیف (به نقل از وظیفه شناس ، 1380) دراین باره می گوید: اگر محیط مدرسه برای دانش آموزان شواهدی که حاکی از شایستگی و لیاقت او در کار مدرسه باشد، در طی چندین سال ، خصوصا در سالهای نخست تحصیل فراهم آورد و این تجارب موفقیت آمیز در چهار ، پنج سال بعد نیز تکرار شوند برای مدت نامحدودی در فرد نوعی مصونیت در برابر بیماری های روانی ایجاد می شود. چنین فردی قادر خواهد بود تا بدون تحمل رنج وعذاب بربحران ها و فشارهای شدید زندگی غلبه کند

احساس شایستگی او و مهارتهای شخصی و فنی اش که بعضی از آن ها را در مدرسه آموخته است وی را قادر خواهد کرد تادر مقابله با موقعیت های بحرانی زندگی ، روش های واقع بینانه ای را به کار برد. البته این تامین سلامت روانی حاصل از موفقیت های چشمگیر در فعالیت‌های مدرسه برای همه شاگردان پیرو یک قانون معینی نیست

دانش آموزانی که زیر فشار والدین و دررقابت شدید با سایر همکلاسی های خود در گرفتن نمره‌های بالا توفیق می یابند غالبا شخصیتی نامتعادل ، وسواسی ، مضطرب دارند

اسکات (به نقل از فرقدانی ، 1383) انواع سازگاری را به این صورت عنوان می کند : 1- سازگاری تحصیلی ، 2- سازگاری بین فردی یا اجتماعی ، 3- سازگاری خانوادگی

الف) سازگاری آموزشی یا تحصیلی

جریان شکل‌گیری خود پنداری تحصیلی از این قرار است که اگر دانش‌آموز در فعالیتهای مختلف آموزشگاهی، در اکثر موضوع‌های درسی و در طی چندین سال متوالی، احساس شایستگی کند و از سوی دیگران کار و فعالیتش به طور مثبت ارزیابی شود یک احساس کلی شایستگی در وی حداقل در ارتباط با یادگیری موضوع‌های درسی ایجاد می‌شود. به همین منوال اگر کوششهای یادگیرنده در فعالیتهای آموزشگاهی با شکست مواجه شود و از دیگران ارزیابی منفی دریافت کند در او نسبت به توانایی‌اش دست کم در رابطه با یادگیری آموزشگاهی یک احساس عدم شایستگی ایجاد می‌شود (سیف، 1376)

سازگاری با مدرسه می‌تواند به اجزایی تقسیم شود که اهم آن اجزاء عبارتند از: رضایت از مدرسه و حضور و پافشاری بر آن، رقابت در نظر معلمان، نمرات پیشرفت تحصیلی، علاقه‌مندی معلمان به دانش‌آموزان، قضاوت معلم در سازگاری دانش‌آموز با مدرسه و غیره

بیکرو دسایریک (1984) سازگاری تحصیلی را به عنوان داشتن نگرشهای مثبت نسبت به اهداف تحصیلی وضع شده، کامل کردن شروط تحصیلی، مؤثر بودن تلاش برای رسیدن به این شروط و نگرش مثبت به محیط تحصیلی تعریف کرده است. (بالتر[16]، 2002؛ به نقل از عیدیان،  1385)

ب) سازگاری اجتماعی

در میان حیطه های مطرح شده، سازگاری اجتماعی را می‌توان به عنوان عمومی‌ترین و اساسی‌ترین جنبه سازگاری در انسان مورد بررسی قرار داد. مکانیسم‌هایی هست که با آنها یک فرد توانایی تعلق به گروه را می‌یابد لازمه این امر بروز تغییراتی در فرد است که موجب یکپارچه شدن مکانیسم‌هایی می‌شود که توسط آنها، گروه یک عضو جدید را می‌پذیرد(یمینی  دوزی، 1371)

سازگاری اجتماعی بر این ضرورت مبتنی است که نیازها و خواسته‌های فرد با منافع و خواسته‌های گروهی که در آن زندگی می‌کند، هماهنگ گردد و حتی‌المقدور از برخورد و اصطکاک مستقیم و شدید با منافع و ضوابط گروهی جلوگیری به عمل آید

سازگاری اجتماعی دربرگیرنده ارزیابی‌های عینی است،‌بدین معنی که ارزیابی‌های ذهنی از میزان رضایت فرد از ارتباط با دوستانش ناشی می‌شود و ارزیابی عینی به معنی پذیرش فرد توسط همسالان وی است. به عبارت ساده‌تر برای مشخص کردن این نوع سازگاری باید هم به خود فرد و هم به گروه دوستان و همسالان و محیط وی توجه نمود تا درک بهتری از سازگاری اجتماعی به دست آید. (اسکات، 1989، به نقل از فرقدانی، 1383)

ج)‌سازگاری خانوادگی

مکانیسم‌هایی است که توسط آن یک فرد احساس امنیت و اعتماد نسبت به اعضای خانواده خصوصاً والدین می‌یابد و با آنها ارتباط درستی برقرار می‌کند. این نوع سازگاری از طریق رضایت کودکان از خانواده‌هایشان و درجه دوستی آنها با والدین ارزیابی می‌گردد. از یافته‌ها چنین بر می‌آید که سازگاری خانوادگی با سازگاری آموزشی ارتباط نزدیک دارد و سازگاری اجتماعی نیز با سازگاری عاطفی مرتبط است و ابعاد سازگاری بر یکدیگر تأثیر گذاشته و از یکدیگر تأثیر می‌پذیرند(کریستیان، مور و زبل[17]، 1990 به نقل از درویزه، 1383)

ویژگیهایی را برای خانواده‌های سالم که اعضای آن کاملاً سازگار هستند در نظر گرفته‌اند، اعضای این خانواده‌ها خود را وقف خانواده و اعضاء آن می‌کنند، از نظر اجتماعی با یکدیگر ارتباط دارد، اوقاتی را برای هم اختصاص میدهند، عقاید مذهبی قوی دارند، یکدیگر را تشویق و ترغیب می‌نمایند، وظایف و نقش‌های مشخصی دارند (گلانیک، ترجمه بهاری، 1382)

د) سازگاری عاطفی

واکنش کودک در سالهای اول زندگی خود مربوط به اطرافیان و اغلب عاطفی است. این گونه واکنش‌ها در ابتدا کلی است. همراه با جریان عمومی رشد در تمامی زمینه‌ها، تظاهرات عاطفی مربوط به هر یک از حالات عاطفی به مرور مشخص‌تر و اختصاصی‌تر می‌شوند. به تدریج که کودک بزرگتر می‌شود همراه با رشد کلامی و شکل‌گیری شخصیتی او و کسب تجربه و یادگیری، تظاهرات عاطفی کودک راهی اجتماعی‌تر و مناسب‌تر برای بروز می‌یابند. (وظیفه‌شناس، 1380)

روش‌ها یا اشکال سازگاری

به نظر می‌رسد به تعداد انسان‌ها روش‌های حل مشکل یا سازگاری وجود دارد، اما می‌توان به اصول کلی و اولیه جهت یکسان سازی روش‌های سازگاری دست یافت. در اینجا به طرق مختلف جهت دستیابی به سازگاری اشاره می‌شود

1- سازش از طریق دفاع و مقاومت         2- سازش از طریق حمله و هجوم         3- سازش از طریق ترس‌های غیرمنطقی  4- سازش از طریق فراموشی و عقب راندن مسائل             5- سازش از طریق بیماری جسمی          6- سازش از طریق اختلالات روانی و رفتاری          7- سازش از طریق مکانیزم‌های دفاعی      8- سازش از طریق بروز تنش     9- سازش به شکل بحران‌های روانی (اسلامی‌نسب،‌1373)

در جای دیگر طرقی را که شخص برای سازگاری با محیط و برقرار کردن تعادل از دست رفته هنگام وجود احتیاج ارضاء نشده به کار می‌برد می‌توان به پنج دسته تقسیم کرد

1- سازش از طریق دفاع 2- سازش از طریق گریز 3- سازش  از طریق ترس‌های غیرمنطقی 4- سازش از طریق مریض شدن  5- سازش از طریق اضطراب (شافر، ترجمه پورمقدس، 1367)

ملاک‌های سازگاری مطلوب

معیارهای معینی برای ارزیابی کفایت سازگاری یک فرد نسبت به محیط ابداع شده‌اند. برای مثال ویژگیهای زیر برای ارزیابی به عنوان پیشرفت و سازگاری خوب اهمیت زیادی دارند

1-  آسودگی یا آرامش روان‌شناختی[18]: یکی از ضروری‌ترین علائم ناتوانی در سازگاری این است که شخص از لحاظ روان شناختی به گونه‌ای احساس ناراحتی نماید که ممکن است حالت‌های افسردگی[19]، اضطراب[20] وسواس فکری[21]، اندیشه مربوط به گناه (احساس گناه) یا ترس از بیماری و ; را در بر گیرد. فردی که بتواند از اختلال‌های روانی رها باشد، مطمئناً از سازگار خوبی برخوردار می‌باشد

2-    کارایی شغلی:‌ هر فرد باید برای برخورداری از سازگاری بهنجار در محیط شغلی از کارایی و کفایت لازم برخوردار باشد

3-  پذیرش اجتماعی: بعضی از افراد از نظر اجتماعی مورد پذیرش هستند، یعنی افرادی هستند که دیگران آنها را به راحتی می‌پذیرند، اینگونه افراد در سازگاری موفق‌تر هستند

4-  نشانه‌های جسمانی:‌یک شخص بهنجار دارای سازگاری خوب باید از نظر جسمانی نیز نسبتاً آرامش نسبی داشته باشد یعنی اینکه نباید از نشانه‌های جسمانی متعدد آزاردهنده رنج بکشد. (شوهان، به نقل از فرقدانی، 1383)

تالن[22] (1989) نیز  معیارهای زیر را برای سازگاری مطلوب بر می‌شمارد

الف) احساس‌های ذهنی خوب:‌ شخصی که از سازگاری خوبی برخوردار است باید از ترس‌های روان رنجوری و اضطراب رها باشد و از لحظ روان شناختی احساس آسودگی و آرامش فکری داشته باشد

ب) پیشرفت شخصی و اجتماعی: فرد باید برای سازگاری بهتر توانایی‌های بالقوه خود را برای منفعت شخصی و رفاه جامعه تا جایی که امکان دارد شکوفا کند و از آنها به نحو احسن استفاده نماید

ج) توانایی کار کردن:‌بر این اساس سازگاری به عملکرد فیزیکی و فعالیت ذهنی مناسب و متناسب با قابلیت‌های فرد اطلاق می‌شود. (فرقدانی، 1383)

ویژگیهای افراد سازگار

برای شناخت سازگاری باید ویژگیهای افراد سازگار را بشناسیم. بسیاری از روان‌شناسان ویژگیهای زیر را نمودار سازگاری خوب می‌دانند

1-  کارآمدی ادراک[23]: افراد سازگار در تفسیر وقایع و همچنین نسبت به توانایی‌های خود واقع‌بین هستند. آنها ادراک نادرستی از گفتار و کردار دیگران و توانایی‌های خود ندارند. بدین معنی که خود را همیشه بیشتر یا کمتر از آنچه هستند یا توانایی دارند، ارزیابی نمی‌کنند (اتکینسون[24] و همکاران، ترجمه براهنی، 1378)

2-  عزت نفس: افراد سازگار برای خود، شأن و احترام قائل هستند و خود را با ارزش و مورد قبول اطرافیان می‌دانند و به این دلیل در روابط اجتماعی متکی به خود هستند. آنها به راحتی می‌توانند روابط نزدیک و رضایت‌بخش با دیگران برقرار کنند (وظیفه‌شناس، 1380)

3- توانایی کنترل رفتار خود[25]: افراد با سازگاری خوب اطمینان دارند رفتار خود را کنترل می کنند و این احساس توانایی در خود، انگیزه افراد در برقراری روابط خوب و محبت با دیگران است (وظیفه شناس، 1380)

4- توانایی تحمل و مقابله با ناکامی[26]: فرد سازگار در وضعیت‌های متعارض و مواقع ناکامی قادر به شناخت و پذیرش و تصمیم‌گیری مناسب خواهد بود و از پذیرفتن مسئولیت واهمه ندارد (وظیفه‌شناس، 1380)

5- انعطاف پذیری[27]: فرد سازگار به خوبی می‌تواند خود را با موقعیت‌های مختلف و گاهی متضاد وفق دهد و حداکثر انعطاف پذیری را در رفتارهای اجتماعی و شخصی بروز دهد (توکلی، 1376)

6-  احساس امنیت[28] (اعتماد به دیگران): فرد سازگار نسبت به دیگران بدبین نیست و به دیگران اعتماد دارد و به همین دلیل قادر به برقراری ارتباط و میل به رابطه اجتماعی در او زیاد است (توکلی، 1376)

نظریه تحلیل رفتار متقابل

نظریه تحلیل رفتار متقابل توسط اریک برن (1961) روان‌پزشک و روانکاو کانادایی تربیت شده در مکتب فروید، بنیان‌گذاری شد. این نظریه نشئت گرفته از کندی رویکرد روانکاوی در درمان مشکلات مردم بود. از نظر تاریخی، این نظریه توسعه و ارائه روانکاوی است که مفاهیم و فنون آن به ویژه برای درمان گروهی طرح‌ریزی شده است. برن متوجه شد که مراجعان او با به کارگیری این نظریه، بهبود قابل ملاحظه‌ای یافته‌اند. برن اعتقاد دارد که بیشتر مفاهیم این رویکرد را از گفته‌های مراجعان گرفته و تنظیم نموده است؛ زیرا معتقد است تصویر «خود» هر فرد از تجارب کودکی او با والدینش شکل گرفته است و نتیجه‌گیری می‌کند که حالت «خودِ کودکی» متفاوت از حالت «خودِ رشد یافته» است. وی بعدها دریافت که دو حالت رشد یافته دیگر وجود دارد:‌

یکی حالت والدین فرد که آنرا حالت «خود والدینی» نام گذاشت و دیگری بخش منطقی و عقلانی فرد که آنرا حالت «خود بزرگسالی» یا «خود بالغ» خواند (نوابی‌نژاد، 1383)

تحلیل ساختی – محاوره‌ای[29]، نظریه‌ای منظم و هماهنگ درباره شخصیت و پویائیهای اجتماعی ارائه میدهد که از تجربه بالینی و شکلی از درمان عقلانی و عمل‌گرا[30]استنتاج شده است این نوع درمان به کار اکثریت عظیمی از بیماران روانی می‌آید. مزیت مهم این روش است که به سهولت به وسیله بیماران درک می‌شود و به طور طبیعی با وضع آنان تطبیق می‌کند این روش همچنین می‌تواند توانایی بیمار را در تحمل و کنترل اضطرابهایش به سرعت افزایش دهد و روند عملکرد مرضی او را محدود کند ( شفیع‌آبادی، 1375)

بطور کلی نظریه تحلیل ساختی – محاوره‌ای که در آن بر چگونگی روابط متقابل و حالتهای مختلف شخصیت (حالتهای من[31]) تأکید می‌شود. فکر جدیدی نیست، بلکه در گذشته‌های بسیار دور که انسان همواره می‌خواسته است که به چگونگی روابطش با خود و دیگران پی ببرد و پویائیهای آنرا شناسایی کند، ریشه دارد. (کرسینی به نقل از شفیع‌آبادی، 1375) در حوزه کاربرد عملی، تحلیل رفتار متقابل یک نظام روان درمانی قوی و محکم دارد و در نتیجه در درمان انواع اختلالات روانی، از مشکلات روزانه گرفته تا روان پریشی‌های بسیار عمیق، بکار میرود. این نظریه، روش‌های درمانی برای درمان فردی، گروهی و خانوادگی ارائه می دهد و از آنجا که شیوه تحلیل برن اولین مرتبه در موقعیتهای گروهی بوجود آمد، از نظر عملی بهترین شیوه گروه درمانی محسوب می‌شود (جونز و استوارت[32]، ترجمه دادگستر 1385)

 

مبانی نظری نظریه تحلیل رفتار متقابل

الگوی حالات نفسانی

اریک برن به سه نوع حالت نفسانی اعتقاد دارد که آنها را تحت عنوان «حالتهای من» معرفی می‌کند. حالتهای من سه‌گانه او عبارتند از:‌«حالت من والدینی» «حالت من بالغ» و «حالت من کودکی». به نظر برن حالتهای من نقش نیستند، بلکه واقعیتهای روانی هستندآنها پدیده‌های طبیعی وابسته به فیزیولوژی هستند و مغز انسان است که سازمان دهنده زندگی روانی است و تولیدات آن به شکل حالتهای «من» سازماندهی و اندوخته می‌شود. هر یک از این حالتها برای ارگانیزم انسان ارزش حیاتی خاص خود را دارد. تحلیل ساختی این فرض را پیشنهاد می‌کند که حالات من را می‌توان طبقه‌بندی و روشن کرد و در مورد بیماران روانی چنین شیوه‌ی عملی خوب و قابل اعمال است. در واقع این نظریه اعتقاد دارد که نظامهای ‌مختلف شخصیت، درست همانند اعضای مختلف مغز و بدن به محرکهای گوناگون واکنش‌های متفاوت نشان میدهند. در حقیقت، هر یک از این نظامها محیط را به تبع وظیفه‌شان به نحو متفاوتی درک می‌کنند و سپس به این محرکها واکنش مناسبی نشان میدهند. همچنین این سه جنبه شخصیت نسبت به یکدیگر هم واکنش نشان میدهند و تأثیرات مثبت و منفی زیادی بر یکدیگر می‌گذارند. رشد روانی از همان سالهای اولیه زندگی کودک شروع می‌شود، کودک به شدت تحت تأثیر محیط اجتماعی است و شخصیت او به نحو خاصی سازمان می‌یابد. طبق نظریه تحلیل تبادلی چگونگی تشکیل و تکامل حالات مختلف شخصیت کودک بدین شرح است (برن، ترجمه قراچه‌داغی، 1370)

1-  حالت من کودکی: حالت من کودکی مجموعه‌ای از احساسات، نگرشها و طرحهای رفتاری است که بقایایی از دوران کودکی خود فرد هستند. حوادث درونی، یعنی پاسخهای کودک به آنچه که می‌بیند و می‌شنود و نیز تأثیرات کودک از والدینش در حالت من کودکی او ثبت و ضبط می‌شوند. چون کودک در سنین اولیه زندگی فاقد قوه گویایی است، اکثر عکس‌العملها یش در تبادل اعمال دیگران به صورت احساسات تظاهر می‌کند. در این دوره کودک کوچک است، وابسته است و برای نیل به مقاصدش قادر به سخن گفتن نیست. از سویی کودک ذاتاً می‌خواهد که با شلوغی و سر و صدا و حرکت خواسته‌هایش را برآورده کند و احساساتش را بروز دهد. از طرف دیگر عوامل محیطی، خصوصاً والدین از او می‌خواهند از این فعالیتها چشم‌پوشی کند و رضایت آنها را تأمین کند. چنین کسب رضایتی برای کودک خردسال به معمایی بدل می‌شود و او هیچ‌گاه نمی‌تواند به ارتباط بین علت و معلول پی ببرد. ماحصل چنین عملی برای کودک چیزی جز احساسات منفی نخواهد بود به همین مناسبت که کودک خردسال نتیجه می‌گیرد که من خوب نیستم و چنین خاطره‌ای در مغزش ثبت می‌شود و به سادگی زدوده نخواهد شد. هر فردی ممکن است در لحظه‌ای از زندگیش به حالت «من کودکی» منتقل شود البته در حالت «من کودکی» اطلاعات مثبت زیادی وجود دارد که خلاقیت، کنجکاوی علاقه به دانستن، اصرار به تجربه کردن و احساس کردن از خصوصیات آن است و کودک بر آن اساس واکنش نشان می‌دهد

2-  حالت من والدینی: حالت من والدینی مجموعه‌ای از احساسات و نگرشها و طرحهای رفتاری است که ویژگیهای مشابه همین در والدین هم وجود دارد. و شامل مجموعه انبوهی از وقایع خارجی و تحمیلی غیرقابل سؤال در مغز است که توسط فرد در خلال سالها اولیه زندگیش حاصل شده است و معمولاً پنج سال اولیه زندگی را در بر می‌گیرد. این حالت من را بدان دلیل والدینی می‌گویند که بر اثر مشاهده رفتار و اعمال والدین و منعکس کردن آنها در شخصیت حاصل می‌آید. از این رو اگر والدین همواره با یکدیگر در حال جنگ و نزاع باشند، کودک نیز این حالت را در خود ثبت خواهد کرد. و در واقع کودک تمام نصیحت گوییها، قوانین و مقرراتی را که از والدینش شنیده و یا دیده است، در این قسمت ثبت و ضبط می‌کند. بدون وجود دخالت من والدینی حالت  من کودکی خواهد مرد و از این رو حالت من والدینی نجات ‌بخش زندگی است. از خصوصیات دیگر حالت من والدینی آن است که چیزی می‌گوید و به چیز دیگری عمل می‌کند. حالت من والدینی دو وظیفه برعهده دارد:‌ اول آنکه فرد را قادر می‌کند تا به نحو مؤثری در مقام پدر یا مادر کودکان واقعی عمل کند و از این رو موجب بقای نسل انسان می‌گردد و ارزش آن از این لحاظ بوسیله پرورش کودکان به خوبی نشان داده شده است و به نظر می‌رسد افرادی که در کودکی یتیم شده‌اند مشکلات بیشتری داشته باشند تا بچه‌هایی که تا سنین نوجوانی در خانواده‌های از هم پاشیده نشده بزرگ شده‌اند. ثانیاً این حالت من پاسخهای زیادی را به حالت خودکار در می‌آورد و این عمل تا حدود زیادی از اتلاف وقت و انرژی جلوگیری می‌کند

3- حالت من بالغ: این حالت من بوسیله مجموعه‌ای از احساسات، نگرشها و طرحهای رفتاری خود مختار مستقل توصیف می‌شود که با واقعیت موجود منطبق و هماهنگی دارند و در واقع وظیفه اصلی من بالغ منظم کردن فعالیتهای من کودکی و من والدینی و واسطه شدن عینی میان آنهاست. شروع واقعی من بالغ در سن ده ماهگی می‌باشد که در چنین سنی کودک درمی‌یابد که با توجه به تفکر و آگاهی خودش می‌تواند کاری را انجام دهد. این تحقیق خود آغازی برای شروع حالت من بالغ به شمار می‌رود کودک در این مرحله درصدد است که شخصاً موفق شود تفاوتهای بین حالات آموخته شده قبلی را با آنچه که واقعی است و اکنون تجربه می‌کند، تشخیص دهد. حالت من بالغ با حالت من والدینی که اصولاً قضاوت کننده و تقلید گراست تفاوت دارد. و با حالت من کودکی که بر اساس تفکرات غیر‌منطقی عمل می‌کند نیز مغایر است، حالت من بالغ همانند کامپیوتری است که اطلاعات حاصله از سه منبع یعنی من والدینی، من کودکی و خود من بالغ را جمع آوری کرده و آنها را مورد بررسی قرار میدهد تا معلوم شود که آیا هنوز هم معتبر و علمی هستند یا نه، در نتیجه آنها را می‌پذیرد یا رد می‌کند

همه این سه جنبه شخصیت ارزش زیادی برای زندگی و بقا دارند و تجزیه و تحلیل و سازماندهی مجدد زمانی ضرورت می‌یابد که یکی از آنها تعادل سالم را به هم می‌زند. در غیر این صورت، به هر یک از آنها یکسان توجه و احترام می‌شود و هر یک در یک زندگی کامل و ثمربخش جای معقول و مناسب خویش را دارد

موقعیتهای روانی و طرحهای زندگی

یک کودک در همان سالهای اولیه‌زندگی و معمولاً در سه سال اول زندگی خود، نسبت به نوع وضعیت زندگی و در رابطه با جهان اطرافش، تصمیم می‌گیرد. وضعیت زندگی نیز محصول یا نتیجه تصمیماتی است که کودک در پاسخ به واکنش والدین نسبت به آشکارسازی احساسات و نیازهای اولیه وی و چگونگی این نوع واکنشها اتخاذ می‌کند (و ولافرو براون[33] 1979، به نقل از ساعتچی، 1377)

وضعیت زندگی که به شیوه واکنش والدین در سالهای اولیه زندگی بوجود می‌آید، بصورت یکی از اجزای اصلی قصه زندگی فرد در می‌آید (ساعتچی، 1377) فرد ممکن است یکی از چهار وضعیت زندگی را قبول نماید

1-  من خوب نیستم – شما خوب هستید. این وضعیت، وضعیت کلی اوائل کودکی و برداشت منطقی نوزاد از تولد و دوران نوزادی است که اگر نیازهای کودک برآورده، نشود ممکن است تصمیم بگیرد که تقصیر یا دلیل چنین نقص یا کمبودی خود او می‌باشد. این وضعیت بسیار شایع است و به آن وضعیت افسرده‌ساز[34]  نیز گفته می‌شود. افرادی که در آن وضعیت هستند ممکن است بیشتر اوقات گرفتار احساس گناه، افسردگی نابسندگی و ترس باشند در واقع این موقعیت، موقعیت فرد افسرده‌ای است که احساس می‌کند در مقایسه با دیگران ناتوان است و معمولاً احساس قربانی شدن دارد و از موقعیت دیگران حمایت می‌کند (هریس[35]، ترجمه‌فصیح، 1379)

2-  من خوب هستم – شما خوب نیستید. اگر با یک کودک بدرفتاری بشود، ممکن است تصمیم بگیرد دیگران خوب نیستند که در اینصورت این تصمیم‌گیری در اصل نوعی دفاع بر علیه احساس خوب نبودن است. افرادی که در این وضعیت هستند، غالباً دیگران را سرزنش می‌کنند، به دیگران اعتماد ندارند و نسبت به جهان اطراف خود نیز با ناکامی و خشم پاسخ می‌دهند گاه به آن وضعیت پارانویایی گفته می‌شود. (ساعتچی، 1377) موقعیتی است که در آن افراد مشکلات خود را برون فکنی می‌کنند و دیگران را به خاطر آن سرزنش و تحقیر کرده و پیوسته آنان را مورد انتقاد قرار می‌دهند. این افراد در نقش یک برتر عمل می‌کنند و به این طریق می‌خواهند حس خوب بودن را در خود حفظ کنند (نوابی‌نژاد، 1383)

3- من خوب نیستم_ شما خوب نیستید. اگر کودک به میزان شدیدی از نوازش محروم شود یا نوازشهایی که دریافت می‌کند، بطور افراطی منفی باشد. ممکن است تصمیم بگیرد که من خوب نیستم و شما نیز خوب نیستید. چون در این مورد هیچگونه منبعی برای نوازش مثبت کودک وجود ندارد ممکن است کودک دوره‌های اولیه زندگی خود تسلیم شود و احساس نومیدی کند. (ساعتچی، 1377) در این وضعیت رشد «من بالغ» متوقف می‌شود زیرا یکی از ابتدایی‌ترین وظایفش یعنی دریافت نوازش، مختل شده است (هریس، ترجمه فصیح، 1379) اشخاصی که این وضعیت را می‌پذیرند احتمال اینکه عاقبت کارشان به بیمارستان روانی، زندان یا گورستان کشیده شود از دیگران بیشتر است (شفیع آبادی، 1375)

4-   من خوب هستم – شما خوب هستید. این وضعیت احتمالاً منعکس کننده آن است که چگونه کودک وارد جهان اطراف خود می‌شود. سه وضعیت اول همه ریشه‌های ناآگاهانه دارند و برپایه احساسات هستند اما وضعیت آخر بر پایه تفکر، ایمان و قول و قرار خود شخص برای عمل است و تصمیم‌گیری یکی از این حالات شاید اولین کار «بالغ» است که می‌خواهد مفهوم و معنایی بر این زندگی پیدا کند (هریس، ترجمه فصیح، 1379)

آسیب‌شناسی روانی از دید تحلیل رفتار متقابل:

 

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

مقاله مشاوره شغلی در بازار کار در word

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

 مقاله مشاوره شغلی در بازار کار در word دارای 25 صفحه می باشد و دارای تنظیمات و فهرست کامل در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است

فایل ورد مقاله مشاوره شغلی در بازار کار در word  کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه  و مراکز دولتی می باشد.

این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی آماده و تنظیم شده است

توجه : توضیحات زیر بخشی از متن اصلی می باشد که بدون قالب و فرمت بندی کپی شده است

بخشی از فهرست مطالب پروژه مقاله مشاوره شغلی در بازار کار در word

پیشگفتار :  
مقدمه :  
« فرآیند ارائه راهنمایی و مشاوره شغلی در بخش عرضه و تقاضای بازار کار »  
تعریف مفاهیم کلیدی  
1 – بازار کار(Labour Market):  
2 – عرضه نیروی کار:  
3 – تقاضای نیروی کار:  
4 – مشاوره شغلی(Vocational Counseling):  
5 – راهنمایی و مشاوره شغل(Vocational Guidance& Counseling):  
6- اطلاعات بازار کار(Iformation Of Labour Market)  :  
ارکان نظام جامع  
نظام جامع مشاوره شغلی  
–   آموزش و پرورش    – سازمان ملی جوانان  
اهداف اصلی طرح :  
اهداف فرعی طرح :  
پیش نیازهای طرح  
پروژه های پیش نیاز  
پروژه های سمپل  
نتایج حاصله  
پیشنهادات  و ارایه راهکار  
منابع  

بخشی از منابع و مراجع پروژه مقاله مشاوره شغلی در بازار کار در word

1 – شفیع آبادی ، عبدا; ـ راهنمایی و مشاوره شغلی و حرفه ای و نظریه های انتخاب شغل ـ رشد ـ تهران ـ

2 – طرح نابک ـ نظام جامع اطلاع رسانی بازار کار ـ صندوق حمایت از فرصتهای شغلی

3 – پاشا شریفی  ، حسن ـ حسینی ، سیدمهدی- اصول و روشهای راهنمایی و مشاوره ـ رشد ـ    تهران –

4 – مجموعه طرحهای پژوهشی « بررسی و ارزیابی عملکرد مراکز کاریابی » ، مؤسسه عالی      آموزش و پژوهش  مدیریت و برنامه ریزی ـ تهران ـ

5 – مجموعه مقالات همایش نقش اطلاع رسانی شغلی در بازار کار ـ تهران ـ

6 – فرم پیشنهادی طرح جامع فناوری اطلاعات و ارتباطات ـ سازمان مدیریت و برنامه ریزی-        دبیرخانه شورایعالی اطلاع رسانی

7 – بانک اطلاعاتی مجموعه آماری اشتغال ـ نشریه گزارش اقتصادی سازمان مدیریت  برنامه ریزی کشور ـ 1379 الی

8 – تافلر ، الوین – « مترجم : شهیندخت خوارزمی » – موج سوم – فاخته –

پیشگفتار

عصر حاضر ، عصر اطلاعات نامگذاری شده است و این اطلاعات نیز همچون عوامل نیروی انسانی ، مواد اولیه ، انرژی  و ماشین آلات به عنوان یکی از عوامل تولید مطرح می گردد. اطلاعات به عنوان یک منبع استراتژیک ، برنامه ریزان را در بررسی گزینه ها را انتخاب گزینه های برتر یاری و مساعدت می نماید

با توجه به  گسترش فنآوری اطلاعات و ارتباطات در کشور و نیز ارائه طرحهای جامع از جمله نظام جامع اطلاع رسانی بازار کار ، طراحی و پیاده‌سازی پروژه هایی همچون نظام جامع راهنمایی و مشاوره شغلی ، جهت تحقق طرح مذکور ضروری به نظر می رسد

برنامه ریزیهای مدون و جامع به منظوراستفاده از فنآوریهای اطلاعات و ارتباطات (ICT)  در جهت ارائه و نشر اطلاعات و اخبار بازار کار به کارفرمایان و کارآفرینان و سرمایه گذارن داخلی و خارجی ، در راستای ترغیب و تشویق آنان به سرمایه گذاری در بازار کار ایران ، از وظایف پیش بینی شده در چارت سازمانی اداره بررسی، هدایت و مشاوره شغلی کارفرمایان ( اداره کل هدایت نیروی کار ) می‌باشد ، لذا بر همین اساس و باتوجه به اهداف عملیاتی طرح اطلاع رسانی بازار کار و مکانیزاسیون نمودن مراکز خدمات اشتغال و کاریابیهای غیردولتی سراسر کشور ، مبنی بر ارائه سرویس و خدمات سریعتر و بهتر به کارفرمایان متقاضی نیروی کار و  جویندگان کار ،‌نسبت به ارائه  طرحی یکپارچه ، جامع و مکانیزه برای  راهنمایی و مشاوره شغلی در کشور مبادرت ورزیده ایم

امید است با پیاده سازی طرح مذکور بتوانیم در راستای هدایت شغلی نیروی کار و دستیابی به اثرات ثمر بخش آن در بازار کار کشورنایل گردیم

مقدمه

     در عصر کنونی که تمدنی نوین در حال شکل گیری و تکوین است، موجی عظیم، بخش وسیعی از جهان حاضر را فرا گرفته است و دنیای بدیعی از کار، اشتغال، تفریح و ;. خلق نموده است

     الوین تافلر در کتاب موج سوم به دو موج عظیم تحولات اشاره می نماید که هر کدام به میزان وسیعی بر فرهنگها و تمدنهای پیشین تاثیرگذار بوده اند. موج اول (انقلاب کشاورزی) هزاران سال طول کشید تا ماموریت خود را به پایان برساند و موج دوم یعنی پیدایش تمدن صنعتی 300 سال بطول انجامید

     امروز موج سوم به سرعت بستر تاریخ را طی نموده و در طول چند دهه موجودیت خود را به کمال رسانده است که تحت عنوان تمدن اطلاعات و ارتباطات و عصر اطلاعات نامگذاری شده است، عصری که طبقات جامعه را بر اساس دسترسی به اطلاعات و استفاده بهینه از آن تقسیم بندی می نماید. تحولات اخیر و تاثیرات شگرفی که این تحولات بر تمام عرصه های زندگی، منجمله کار و اشتغال می گذارد، طراحی و شکل دهی نظام های جامع را برای دسترسی به اطلاعات مطلوب ضروری می سازد.(موج سوم – الوین تافلر – 1377)

     در همین راستا و با توجه به اهمیت و ضرورت بحث راهنمایی و مشاوره شغلی در بازار کار که خود نمونه ای از مرحله گذار از جامعه سنتی به صنعتی است، موجب گردیده است که هدایت و راهنمایی در مسیر انتخاب شغلی از جایگاه ویژه ای برخوردار گردد

     در این طرح پیشنهادی کوشیده ایم با شفاف سازی اهمیت و ضرورت بحث راهنمایی و مشاوره در بازار کار به الگوی واحد و جامعی در این خصوص دست یابیم تا بتوانیم از این الگو در دو بخش عمده بازار کار یعنی عرضه و تقاضای نیروی کار استفاده نمائیم

بازار کار به عنوان یکی از چهار بازار مهم ( کالا، پول، سرمایه، کار) نزد نظریه پردازان اقتصاد از مهمترین و اساسی ترین بازارهای موجود بوده و همچون بازارهای دیگر دو مؤلفه عرضه و تقاضای نیروی کار را شامل و همواره توسط سیاستهای فعال و غیر فعال بازار کار هدایت می شود. نیروی کار و سرمایه انسانی از مشخصه های اصلی این دو مؤلفه می باشند چرا که هم در بخش عرضه و هم در بخش تقاضای نیروی کار با سرمایه های انسانی سر و کار داریم و این ویژگی منحصر به فرد موجب می گردد تا از این مرحله به بعد بحث راهنمایی و مشاوره شغلی در هر دو بخش مطرح گردد

« فرآیند ارائه راهنمایی و مشاوره شغلی در بخش عرضه و تقاضای بازار کار »

بازار کار

       عرضه نیروی کار                                                         تقاضای نیروی کار

راهنمایی و مشاوره شغلی

                 دستیابی به شغل مناسب                                                                دستیابی به نیروی کار مناسب

رضایتمندی

                                                          ارتقاء بهره وری

        افزایش سطح عملکرد بازار کار

تعریف مفاهیم کلیدی

1 – بازار کار(Labour Market)

 یک محدوده جغرافیایی است که در آن کمیت و کیفیت عرضه و تقاضای نیروی کار مورد نظر است. بازار کار در محدوده های شهرستان ، استان و کشور تعریف می شود. بازاری که در آن سطح دستمزدها ، حقوق و شرایط کار و استخدام از طریق عرضه و تقاضا برای نیروی کار تعیین می شود. (بانک اطلاعاتی مجموعه آمارهای اشتغال –  نشریه گزارش اقتصادی سازمان مدیریت 1375-1379)

2 – عرضه نیروی کار

 جمعیت و افرادی که به سن فعالیت رسیده اند و متقاضی شغل در بازار کار می باشند

3 – تقاضای نیروی کار

 فرصتهای شغلی که در یک دوره معین توسط بنگاههای تولیدی و خدماتی عرضه می گردد

4 – مشاوره شغلی(Vocational Counseling)

کمک به فرد است در انتخاب شغلی متناسب با استعداد ، علایق و تجربیات خود ، بطوریکه نیازهای او را ارضاء کند و موجب بهبود وضع جامعه گردد.(حسن پاشا شریفی ، سید مهدی حسینی – اصول و روشهای راهنمایی و مشاوره – 1376)

5 – راهنمایی و مشاوره شغل(Vocational Guidance& Counseling)

 عبارت است از ارائه اطلاعات شغلی که فرد را یاری می دهد تا شغل مناسبی را انتخاب کند ، برای انجام آن آماده شود و به طور رضایت بخشی به آن اشتغال ورزد . از طریق راهنمایی شغلی به فرد کمک می شود تا با شناخت خصوصیات مشاغل ،‌استعدادها و رغبت ها و وضع جسمانی خود و با در نظر گرفتن نیازها و دوره های آموزشی ضروری به طور موفقیت آمیزی به اشتغال بپردازد

6- اطلاعات بازار کار(Iformation Of Labour Market)  

اطلاعاتی در مورد حجم و ترکیب بازار کار یا قسمتی از آن و هر اطلاعی که به نوعی تابعی از بازار کار بوده و بر آ ن تاثیر گذارد.اهمیت و ضرورت طرح نظام جامع راهنمایی و مشاوره شغلی

   عصر اطلاعات و گسترش فناوریهای اطلاعاتی چشم انداز « جامعه اطلاعاتی جهانی » را برای بشر ترسیم و اقتصاد کشورها را با  تغییرات شگرفی مواجه و سایر عرصه ها از جمله بازار کار  و مشاغل را نیز از جهات گوناگون دچار تغییر و تحول کرده است ، جهاتی همچون نوع و چگونگی و سرعت انطباق عرضه و تقاضای نیروی کار ، نرخ بیکاری  طبیعی ، نرخ جستجوی شغلی کارگران و کارفرمایان ، کار از راه  دور و گسترش بازار کار به مناطق دور دست و ;

     در دنیای امروز تولید اطلاعات و بکارگیری آن از جمله مواردی است که در فرآیند توسعه اقتصادی نوعی مزین و برتری شمرده می شود . پیشرفت فزاینده فنآوری اطلاعات به گونه ای است که از آن با عنوان انقلاب در فنآوری اطلاعات و ارتباطات یاد می کنند . بررسی تحولات فنآوری اطلاعات و ارتباطات نشان می دهد که این انقلاب تغییرات فراوانی را در زمینه های مختلف اقتصادی ، فرهنگی و سیاسی ایجاد نموده است . فنآوری اطلاعات موج جدیدی را در نحوه ارتباط جهانی از طریق انتقال الکتریکی داده ها ، اندیشه ها ، تجارت ، بانکداری و دولت ایجاد نموده است . در محدوده بازار کار نیز اطلاع رسانی چهره دیگری به خود گرفته و کشورهای پیشرفته از فنآوری اطلاعات و ارتباطات به بهترین نحو ممکن از اطلاع رسانی شغلی استفاده نموده است

     یکی از حلقه های اصلی نظام اطلاع رسانی کشور ، نظام اطلاع رسانی بازار کار و کاربرد فنآوری اطلاعات در عرصه بازار کار است . فقدان اطلاعات صحیح ، به هنگام و دقیق از وضعیت  عرضه و تقاضای نیرو ی کار از نظر جنس ، نوع و میزان مهارت ، تحصیلات و ; در کشور اعم از شهری و روستایی ، عدم اطلاع از ویژگیهای اشتغال ایجاد شده اعم از مزد بگیری و غیر مزدبگیری در گروههای عمده شغلی کشاورزی ، صنعت و خدمات و توسط بخشهای مختلف اقتصادی ( تعاونی ، خصوصی و دولتی ) ، همچنین فقدان اطلاعات کافی در خصوص کمبود و مازاد تخصصها و مهارتها از بازار کار کشور موجبات عدم تحرک و جابجایی نیروی کار به خارج از کشور  ، همچنین استفاده نامطلوب از ظرفیتهای آموزشی و ناهماهنگی بین آموزش و نیاز بازار کار و سایر تنگناها و نارسائیهای موجود در بازار کار کشور شده که حاصل آن تاثیر منفی بر بهره وری و عملکرد سایر بازارها و عدم تعادلهای موجود در این بازارها می باشد . از این ضرورت ایجاد نظام جامع اطلاع رسانی بازار کار به عنوان یکی از حلقه های ملی ( که نظام جامع راهنمایی و مشاوره شغلی را نیز در دل خود جای داده است ) و جامع اطلاع رسانی کشور اهمیت قابل ملاحظه ای می یابد

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

تحقیق جایگاه اوقات فراغت در مدیریت زمان نوجوانان و جوانان در word

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

 تحقیق جایگاه اوقات فراغت در مدیریت زمان نوجوانان و جوانان در word دارای 155 صفحه می باشد و دارای تنظیمات و فهرست کامل در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است

فایل ورد تحقیق جایگاه اوقات فراغت در مدیریت زمان نوجوانان و جوانان در word  کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه  و مراکز دولتی می باشد.

این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی آماده و تنظیم شده است

توجه : توضیحات زیر بخشی از متن اصلی می باشد که بدون قالب و فرمت بندی کپی شده است

بخشی از فهرست مطالب پروژه تحقیق جایگاه اوقات فراغت در مدیریت زمان نوجوانان و جوانان در word

چکیده
فصل اول:معرفی تحقیق
مقدمه
بیان مسئله
ضرورت و اهمیت تحقیق
هدفهای پژوهش
سؤالات پژوهش
تعاریف عملیاتی مورد مطالعه
فصل دوم:ادبیات و پیشینه تحقیق
ادبیات تحقیق
تعریف اوقات فراغت
اهمیت اوقات فراغت
دیدگاههای مربوط به اوقات فراغت
انواع اوقات فراغت
کارکردهای اوقات فراغت
وظایف و عملکرد اوقات فراغت
اشکال گذران اوقات فراغت
اصول حاکم بر گذران اوقات فراغت
ضرورت گذران اوقات فراغت در نوجوانان و جوانان
اصول مهم در برنامه ریزی برای اوقات فراغت
تابستان و دانش آموزان – خلاقیت ها و آسیب پذیری ها
مراقبت ها در اوقات فراغت نوجوانان و جوانان
علت بیکاری نوجوانان و جوانان
نقش اولیاء در گذران اوقات فراغت نوجوانان و جوانان
لزوم برنامه ریزی اوقات فراغت در نوجوانان و جوانان
توصیه به والدین در مورد اوقات فراغت فرزندانشان
پیشینه تحقیق
فصل سوم:روش تحقیق
جامعه مورد مطالعه
حجم نمونه و روش نمونه گیری
ابزار سنجش و روش جمع آوری اطلاعات
روش اجرای پژوهش
روشهای آماری جهت تجزیه و تحلیل اطلاعات
فصل چهارم:تجزیه و تحلیل یافته ها
سؤالات پژوهشی و تفسیر آنها
فصل پنجم
بحث و نتیجه گیری
پیشنهادات
محدودیت ها
منابع و مآخذ
پیوست
پرسشنامه

بخشی از منابع و مراجع پروژه تحقیق جایگاه اوقات فراغت در مدیریت زمان نوجوانان و جوانان در word

1)احمدی،علی اصغر،1379،نشریه ماهانه آموزشی تربیتی پیوند،نقش اولیاء در گذراندن اوقات فراغت – تابستان 79

2)افروز،غلامعلی،نشریه ماهانه آموزشی تربیتی پیوند،خانواده ها و اوقات فراغت فرزندان – تابستان 76

3)افروز،غلامعلی،نشریه ماهانه آموزشی تربیتی پیوند،تابستان و دانش آموزان خلاقیت و آسیب پذیری ها – تابستان 80

4)انصاری،کریم “پروژه” بررسی چگونگی گذراندن اوقات فراغت دانش آموزان دبیرستانی دختر و پسر منطقه بوئین زهرا

5)بیابانگرد،اسماعیل،نشریه ماهانه اموزشی تربیتی پیوند – تابستان 78

6)حسینی،مریم “پروژه” بررسی چگونگی گذراندن اوقات فراغت دانش آموزان دبیرستانی دخترانه قزوین

7)شرفی،محمد رضا،بهره گیری نسل جوان از اوقات فراغت.مجله تربیت آبان 74

8)شریعتی رودسری،مصطفی،مجله تربیت،ماهانه پرورشی وزارت آموزش و پرورش

9)شعاری نژاد،علی اکبر،نقش فعالیت های فوق برنامه در تربیت نوجوانان

10)شیشه گیر،حسین “پروژه” بررسی چگونگی اوقات فراغت نوجوانان

11)عصاره،علیرضا،نشریه ماهانه آموزشی تربیتی پیوند.برنامه ریزی اوقات فراغت تابستان 76

12)عطایی،اعظم “پروژه” بررسی چگونگی گذراندن اوقات فراغت دانش آموزان دختر دبیرستان های قزوین

13)قاسمی،علی،نشریه آموزشی تربیتی پیوند،علت بیکاری نوجوانان و جوانان

14)معیری،محمد طاهر،مسائل آموزش و پرورش تهران،انتشارات پیام نور

15)نادری،عزت الله و سیف نراقی،مرسم – روش های تحقیق در علوم انسانی با تأکید بر علوم تربیتی

مقدمه

نشاط و سررور لازمه زندگی است و پژمردگی و کسالت زایل کننده استعدادها و توانایی های انسان می باشد.در فضایی که که نوجوانان و جوانان و حتی بزرگسالان فرصت تحرک و تلاش می یابند و فارغ از کارها و امور عادی و رسمی به تفریح و سرگرمی مورد علاقه خویش می پردازند می توان به استمرار فعالیت ها و شکوفایی استعدادها دل بست.به عبارت دیگر در جایی که مجالی برای فراغت یافت نمی شود افسردگی و رخوت به سراغ انسان خواهد آمد

ضرورت توجه به اهمیت کاربرد اوقات فراغت آن چنان نباشد که تمدن امروزی را به خود مشغول داشته که ناچار در کنار دیگر نهادهای اجتماعی به تأسیس نهاد اوقات فراغت تیز دست یازیده است.اوقات فراغت محصول محصو دوره اندیشی انسان در مورد سرنوشت خود و دوره رهایی از فعالیت های یدی و جمعی می باشد.امروزه دیگر اوقات فراغت یک پدیده جانبی نیست بله فراغت یکی از حوزه های مهم تمدن جدید است که با گسترش خود کم و کیف تولید فرهنگی را هم دگرگون کرده است بنابراین در همه جوامع بشری به آن به صورت یک نیاز واقعی می نگرند،شده و دولت ها سعی دارند با انتخاب الگوهای مختلف به تعریف،تقویت و گسترش آن در میان نسل ها و قشرهای مختلف جامعه بپردازند

یکی از مهمترین لایه های اجتماعی جامعه ما و هر جامعه ای قشر جوان می باشد که سعی می شود مسائل اوقات فراغت آنها را مورد بررسی قرار دهد

تحقیق حاضر کوششی است که با هدف شناسایی نحوه گذران اوقات فراغت نوجوانان و جوانان جامعه شهری ایران با تأکید بر چگونگی پرداختن آنان به فعالیت های مختلف فراغت صورت گرفته است.امید است نتایج این تحقیق به عنوان تلاشی در مقیاس ملی در سیاست گذاری و تصمیم گیری های مربوط به نوجوانان و جوانان مؤثر واقع شود و به راه کارهای معینی در زمینه هدایت “وضع موجود” به “وضع مطلوب” منتهی گردد

بیان مسئله:

برنامه ریزی و اجرای سیاست های صحیح و به جا برای نیروی انسانی که جزء سرمایه های ملی شناخته می شود از ضروریات جوامع در حال توسعه می باشد

آموزش جوانان ایرانی امری ضروری است.جوانانی که به تقدیر و سرنوشت عادت کرده اند،آشنا کردن با مباحث ضروری روزمره بسیار مفید و لازم می باشد

یکی از مشکلات پایدار جوامع فعلی فراهم آوردن وسایلی است که نیاز به فعالیت های تفریحی سالم و کافی را تضمین نماید

سعادت فرد و جامعه در گرو آن است که برنامه ریزان(خانواده و دولت)به خصوص در مورد کودکان و نوجوانان به گونه ای حساب شده اوقات فراغت را سازماندهی و برنامه ریزی کنند

اعم برنامه های فراغتی هدفمند بوده و در قالب کلاسهای آموزشی و فعالیت های جمعی رسمی طراحی شده تا فرد مطابق برنامه ها از آن استفاده نماید

لذا باید توجه داشت که هر گونه رسیت و الزام آوری می تواند به شدت به روح فراغتی برنامه ها ضربه بزند.اما با توسعه شبکه ارتباطی و فراگیری شبکه آموزشی،نیازها و کنش های رفتاری آنها را هم تحت تأثیر قرار داده است

توجیه افکار عمومی و کسب حمایت عمومی و ترغیب مردم برای مشارکت و بهره گیری از برنامه های فراغتی ایجاد شده نیز بدون شناخت اهداف برنامه ها و توانایی تبیین آن میسر نیست.دست اندر کاران برنامه های فراغتی باید از ارزشهای قلمرو فعالیتی خود آگاه بوده و در توجیه موثر آنها برای مردم و نهادهای حمایت کننده از تجربه لازم برخوردار باشند

بدیهی است سیاستگذاری و برنامه ریزی برای رسیدن به وضع آرمانی نیازمند شناخت وضع موجود است یعنی با شناخت گرایشها،نگرشها،تمایلات و علاقه مندی های نوجوانان و جوانان به انواع فعالیت های فراغت،برنامه ریزی و تدارک امکانات لازم برای رسیدن از وضع فعلی به وضع مطلوب ممکن می شود

لذا با توجه به مباحث ذکر شده نیاز به انجام نظر سنجی در مورد چگونگی گذران اوقات فراغت در شهرستان قزوین،خو را ضروری می نمایاند که با در نظر داشتن سه بخش خانواده،فرد و ارزیابی کلاسهای برگزار شده در مورد اوقات فراغت موضوع مورد ارزیابی قرار گرفت و اولویت های مورد علاقه جوانان در زمن اوقات فراغت مورد بررسی قرار گرفت تا سازمان ملی جوانان به عنوان کمیته هماهنگ کننده دستگاههای اجرائی انجام این نظر سنجی را جزء ضروری ترین برنامه برای خود در نظر گرفت اما آیا تمامی اجزاء به یک میزان از امکانات و وسایل آموزشی بهره مند می شوندآیا عدالت اجتماعی وضعیت را برای تمامی قشرا یکسان ایجاد کرده است

اوقات فراغت را می توان مهمترین و دلپذیرترین اوقات آمار بشر دانست.این اوقات مستعد است که برای مؤمنان لحظه های نیایش یا معبود،برای عالمان دقایق تعمق و تفکر و برای هنرمندان زمان ساختن و ابداع باشد.در عین حال برای عده ای تیز این اوقات به جای “فراغت” ملال آورترین لحظه هاست

واقعیت های تاریخی حاکی از آن است که تا مدتها بعد از انصلاب صنعتی کار همراه با استثمار شدید،مجالی برای “فراغت” باقی نمی گذاشت اما به تدریح ساعات کار محدود شد و اوقات فراغت با ابعاد و معانی تازه خود در جامعه شکل گرف از این جهات باید فراغت را پدیده ای متعلق به عصر جدید دانست

ضرورت و اهمیت تحقیق

صاحب نظرانی چون دومازیه و اوژه و آندرسون اعتقاد دارند که جوامع انسانی به سوی “تمدن فراغت” در حال تحول و حرکت است.به نظر آنان این تحولات توجه زیادی را به چگونگی نوع اشتغال در ساعات فراغت ایجاب می کند و پرداختن به آن روز به روز از اهمیت بیشتری برخوردار می گردد.به علاوه وجود ضرب المثلهایی چون “بیکاری مادر بیماری است” و “شیطان همیشه برای دستهای خالی کار بدی می یابد” اهمیت توجه به اوقات فراغت و نحوه گذران آن را خاطر نشان می سازند.همچنین به باور برخی از اندیشمندان فعالیت های اوقات فراغت به مانند آییه فرهنگ جامعه می باشد دلالت ضمنی چنین برداشتی آن است که چگونگی گذران اوقات فراغت یک جامعه تا میزان زیادی نشانگر خصایص بارز آن فرهنگ به شمار می رود.دبیرخانه شورای عالی جوان(1374) در کتابچه اوقات فراغت به نقل از فرانسیس دوگه می نویسد:“به من بگویید اوقات فراغت خود را چگونه می گذرانید تا یگویم که شما که هستید و فرزندانتان را چگونه تربیت می کنید.”

پی یر دوگه اعتقاد دارد که :“موجودیت و اصالت فرهنگ بر مبنای فرصت های و اوقات فراغت افرادی که در آن جامعه زندگی می کنند پی ریزی شده است.”

تاگور شاعر نامدار هنری می نویسد:“تمدن های انسانی سرمایه های جاویدانی هستند که از کاشت،داشت و برداشت های صحیح اوقات فراغت تجلی گشته اند.”

بر اساس تعالیم اسلامی اوقات فراغت در دوشادوش اوقات کار قرار داشته و فرصت ارزشمندی هم برای بازیافتن خود و تجلی یافتن بعد معنوی انسان و هم پاسخ دادن به حس کمال جویی انسان می باشد.استفاده از اوقات فراغت مانند گذشته اختصاص به طبقه خاصی نداشته و همه قشرها می توانند از آن استفاده جویند ولی از آنجا که کشور ما در زمره جوان ترین کشورهای جهان با میانگین سنی 16 تا 1 سال قرار دارد از این رو ایجاد امکانات مناسب برای گذران اوقات فراغت و هدایت نوجوانان و جوانان در بهره گیری از این فرصت ها می تواند نقش به سزایی در شکل گیری شخصیت آنان و سازندگی مؤثر جامعه ایفا نماید

رسیدن به بزرگسالی فرآیندی پیچیده و چند بعدی است که منزلت و نیز منازل قابل شناسایی در حرکت به سوی آن به لحاظ اجتماعی ساخته می شود.بر این اساس تغییرات و تفاوت های پدیدار شناسی گذار از یک گروه به گروه دیگر و از نسلی به نسل دیگر بر تغییرات اندیشی و هنجاری یک جامعه اشاره دارد.زیمنه هایی همچون کاهش اشتغال جوانان،بسط علایق و فرصتهای آموزشی و تحصیلی برای جوانان،اشتغال پاره وقت و اهمیت یافتن اوقات فراغت از جمله زمینه هایی هستند که شرایط جدیدی را پیش روی جوانان قرار داده است لذا تحقیق در زمینه نیازهای نوجوانان و جوانان در میان گروههای سنی،جنسی،تحصیلی و طبقاتی مختلف جوانان در شناخت و پیش بینی اولیت ها،نیازها و آینده نگری آنها و نیز تغییرات اجتماعی و فرهنگی که در معرض آن قرار دارد بسیار مؤثر است

در برنامه های اوقات فراغت نباید اهداف دولت،شخص و مربیان در ارزشها،تمایلات و اهداف در تعارض باشند.خانواده و سازمانهای دولتی ممکن است بتوانند در شرایطی خاص برنامه های اجباری خود را به افراد تحمیل کنند

اشتغال مناسب نوجوانان و جوانان به فعالیت های سازنده و سالم به هنگام گذران اوقات فراغت موجب می گردد که آنان قابلیت های فردی خود را نشان داده و استعدادهای ویژه و قدرت خلاقه خویش را ظاهر سازند

هدفهای پژوهش:

1شناخت چگونگی گذراندن اوقات فراغت  در نوجوانان و جوانان

2جستجو در مورد برنامه ها و کلاس هایی که در تابستان برای نوجوانان و جوانان اجرا می شود

3راههای یافتن راه حل های عملی و مؤثر برای پر کردن صحیح اوقات فراغت

4تعیین نیازهایی که نوجوانان و جوانان برای پر کردن اوقات فراغت خود نیاز دارند

5تعیین نیازهای دانش آموزان برای برنامه ریزی آینده خصوصاً آموزش و پرورش

6شناخت مشکلات دانش آموزان و خواستگاههای اقتصادی،فرهنگی و اجتماعی خانواده های انان با تکیه بر نحوه گذراندن اوقات فراغت

سؤالات پژوهش

1چه نوع امکانات جهت گذراندن اوقات فراغت برای نوجوانان وجود دارد؟

2صدا و سیما در گذراندن اوقات فراغت نوجوانان و جوانان چه نقشی ایفا می کند؟

3جایگاه مطالعه کتاب در اوقات فراغت چقدر است؟

4نوجوانان چه مقدار از اوقات فراغت خود را ورزش می کنند؟

5در اوقات فراغت چه ورزش هایی را بیشتر انجام می دهید؟

6در شبانه روز میانگین اوقات فراغت دانش آموزان چقدر است؟

7آیا برای اوقات فراغت خود برنامه ریزی می کنید؟

تعاریف عملیاتی متغیرهای مورد مطالعه

فراغت در لغت به معنای آسودگی و آسایش،آسوده شدن از کار و آزاد بودن از کار روزانه معنی شده است

“اوژه” در تعریف فراغت می گوید:“منظور از فراغت سرگرمی ها،تفریحات و فعالیت هایی است که به هنگام آسودگی از کار عادی با شوق و رغبت افراد به سوی آن رو می آورند.”

“دومازیه” جامعه شناس فرانسوی و مؤلف کتاب “به سوی یک تمدن فراغت” اوقات فراغت را چنین تعریف می کند “اوقات فراغت مجموعه فعالیت هایی است که شخص پس از ارزیابی از تعهدات و تکالیف شغلی،خانوادگی و اجتماعی با میل و اشتیاق به آن می پردازد و غرضش استراحت،تفریح،توسعه دانش یا به کمال رساندن شخصیت خویش یا به ظهور رساندن استعدادها،خلاقیت ها و یا بالاخره بسط مشارکت آزادانه در اجتماع است.”

گروه بین المللی جامعه شناسی فراغت نیز اوقات فراغت را “مجموعه ای از اشتغالات که فرد با رضایت خاطر یا برای استراحت و یا برای تفریح و یا به منظور توسعه آگاهی ها و یا فراگیری غیر انتفاعی و مشارکت اجتماعی داوطلبانه بعد از رهایی از الزامات شغلی،خانوادگی و اجتماعی بدان می پردازد،تعریف می کند.”

فراغت در فرهنگ “لیتره” دلالت بر فرصت و زمانی دارد که پس از انجام رساندن کار و شغل روزانه برای فرد باقی می ماند

“آندرسون” فراغت را زمان و فرصت فروخته شده ای ذکر می کند که تعلق به فرد دارد.زمانی که فرد به میل خود از آن بهره گیری می کند به اعتقاد او کار در جوامع غربی کمتر پاسخگوی احتیاجات فرد بوده و بیشتر تابع منافع شغلی است از این رو وی در فراغت نوعی فعالیت خود انیگخته و توأم با آزادی گزینش را مطرح می سازد.به نظر “ماکس کاپلان” فراغت

1)خاطره ای دلپذیر

2)نوعی رهایی از وظایف اجتماعی

3)نوعی ادراک روانی آزادی

4)نوعی فعالیت فرهنگی و سرانجام

5)سرشتی از بازی و تفریح دارد

وی فراغت را از دو زاویه مورد بررسی قرار داده است:1)فردی      2)اجتماعی

به اعتقاد وی فراغت از جنبه فردی رضایت درونی را در برداشته و از جنبه اجتماعی مبتنی بر ارزشی ات که جامعه برای پدیده فراغت قائل می باشد.انجمن بین المللی جامعه شناسی غیر فراغت را این گونه تعریف نموده است

فراغت عبارت است از مجموعه ای از اشتغالات که فرد به میل خود برای استراحت با تفریح و یا به منظور توسعه آگاهی ها و فراگیری غیر انتفاعی و مشارکت اجتماعی داوطلبانه بعد از رهایی از الزامات شغلی،خانوادگی،مذهبی و اجتماعی بدان می پردازد

همان طوری که از تعاریف بالا برمی آید فراغت،بیکاری و بیگاری نیست بلکه نوعی فعالیت را شامل می شود که حتی ممکن است مهمترین  و دشوارترین فعالیت ها باشد در حقیقت آنچه موضوع فراغت را مهم و تأثیر آن را با اهمیت می سازد پرداختن داوطلبانه و خارج از الزام و جبریه انجام کاری می باشد که باعث آرامش و رضایت درونی فرد می گردد

تعاریفی که در تحقیق وجود دارند

برنامه ها و فعالیت های فوق برنامه

:فعالیت هایی که مکمل برنامه ها و فعالیت های درسی دانش آموزان است و آنها را با مشاغل و حرف مختلف و دیگر زمینه های مورد نیاز زندگی و جامعه خود آشنا می سازد

هنجارها

اصول و قواعد معینی هستند که از مردم جامعه انتظار می رود آنها را رعایت کنند و همچنین نشان دهنده بایدها و نبایدها در زندگی است

هنجار شکنی

عدم پیروی از قواعد و مقررات که افراد جامعه ملزم به رعایت و احترام بدان می باشند

بزهکاری

سرپیچی از دستورات و مقررات اجتماعی و رفتار خلاف اخلاق یا رفتاری که زیانی را متوجه افراد جامعه می سازد.(بهرامی)

توسعه اجتماعی

تغییرات اجتماعی سنجیده که بر اساس برنامه ریزی صورت می گیرد

نیاز

حد وسط بین وضع موجود و وضع مطلوب جامعه را نیاز می گویند نیازها انواع مختلفی دارند.نیازها را برحسب درجه می توان به نیازهای اولیه و ثانویه طبقه بندی نمود

نیازهای اولیه

نیازهای زیستی و حیاتی انسان را برآورد می سازد

نیازهای ثانویه

نیازهایی که در مرحله اول ارضا شده و تکمیل نمودن آن در مرحله ثانویه قرار گرفته و از اهمیت حیاتی کمتری برخوردار باشند

برنامه ریزی

مجموعه فعالیت هایی که هدف و روش و وسایل مناسبی را دارد و به اجرا درمی آید و مورد ارزشیابی قرار می گیرد

ادبیات تحقیق:

فعالیت روزانه انسان و لزوم تجدید قوا برای ادامه اشتغال و بهره وری بیشتر و بهتر از فرصتها،ضرورت توجه به اوقات فراغت را بیان می دارد.حتی ائمه اطهار علیه السلام نیز در سفارش های خود به این موضوع اشاره نمود و به آن توجه خاص داشته اند چنانکه حضرت علی(ع) می فرمایند:برای مردم با ایمان شبانه روز سه ساعت(وقت) است،یک ساعت برای مناجات با خدای تعالی،یک ساعت برای تأمین معاش و اصلاح زندگی و یک ساعت برای ارضای تمایلات روا و جلب لذتهای حلال.(نهج البلاغه،1261)

در مورد جوان و اوقات فراغت باید با دقت بررسی موضوع فراغت پرداخته و ضمن بررسی وضعیت آنان در گذران اوقات فراغت به مسئله اوقات فراغت پرداخت.بنابر این اگر صرفاً خواسته باشیم با ارائه توصیه های ابزاری به تحریص و تشویق جوانان در استفاده از اوقات فراغت بپردازیم ممکن است نتیجه حاصله منجز به پیدایی جامعه ای شود که در آن جوان انتظار دارد دیگران کار و کوشش کنند و او فقط به اوقات فراغت خویش بپردازد

تعریف اوقات فراغت

فراغت در فرهنگنامه فارسی به معنی آسایش،استراحت،آسودگی و آرامش آمده است و منظور از آن استفاده از فرصت غیر فعالیت مشخص می باشد.فرهنگ لاروس اوقات فراغت را سرگرمی ها،تفریحات و فعالیت هایی که افراد به هنگام آسودگی از کار عادی با تشویق و رغبت به آن می پردازند معنی کرده است

جامعه شاسان آمریکایی اوقات فراغت را فعالیتی آزاد و بدون اجر و فرد که رضایت خاطر آنی را به همراه دارد تعریف کرده اند

فراغت در مفهوم نوین آن،حاصل کار و ناشی از پیشرفت فنی است،فراغت با خود ذهنیت و نیازهای جدیدی به همراه می آورد.ساز و کارها و نهادهایی را که برای پاسخ به این تقاضاهای جدید پدید آمده است می توان در تعبیر «صفت سرگرمی» خلاصه کرد.بنابراین می بینیم که اوقات فراغت در واقع زمانی شروع می شود که فرد یا افراد از کارهای مستمر و جاری و وظیفه مند خلاص شده و با اهداف گوناگون به استراحت و آرامش می پردازند

ضرورت توجه به اوقات فراغت در میان نسل جوان پدیده تازه ای نیست،بعد از پایان جنگ جهانی دوم در میان کشورهای پیشرفته نسبت به آن حساسیت بیشتری به وجود آمده است.(اعلامیه جهانی حقوق کودک نوامبر 1951)

مجمع عمومی سازمان ملل که طی قطعنامه شماره 1386 در خصوص نیازمندی های اساسی کودکان انتشار یافته است بازی و تفریح را به عنوان یکی از نیازمندی های نه گانه مادی و معنوی مطرح می کند.یکی از نشانه ها و شواهد بین المللی در خصوص اهمیت و توجه به اوقات فراغت نسل جوان و آینده سازان جامعه جهانی است

اوقات فراغت عبارت است از رهایی موقت از کار و اشتغالات رسمی زندگی و انجام فعالیت هایی که مورد نظر و به دلخواه فرد هستند

نکته قابل توجه در این تعریف آن است که به هیچ وجه فراغت به معنای بیکاری و عدم انجام و گونه کاری نیست،بلکه نوعی فعالیت را شامل می شود که حتی ممکن است مهمترین و دشوارترین فعالیت ها به شمار آید

در حقیقت آنچه موضوع فراغت را مهم و تأثیر ان را با اهمیت می سازد پرداختن داوطلبانه و خارج از الزام و جبر به کاری است که باعث آرامش و رضایت درونی فرد می شود.بیشتر اختراعات و اکتشافات بشری که بوسیله دانشمندان و متفکران صورت گرفته است محصول تفکر و قوه ابتکار و خلاقیتی است که در زمان فراغت حاصل آمده است و بیشتر جرائم و بزهکاری ها نیز در اوقات فراغت صورت می گیرد اگر انسان برای اوقات فراغت خود برنامه ریزی یا فعالیتی نداشته باشد آنگاه اوقات فراغت به بیکاری تبدیل می شود و بیکاری نیز عموماً سبب افت و جرم زاست

انسان به خصوص در ایام نوجوانی و جوانی به علت نیرو و انرژی فوق العاده ای که در درون خود احساس می کند نمی تواند به آسانی با مسأله بیکاری کنار بیاید و احتمال ابتلا به انواع انحرافات و کج وی های رفتاری در این دوران وجود دارد.بیکاری بر سلامت جسمانی و روانی اثر منفی دارد.باید اضافه کرد که اوقات فراغت فقط برای دانش آموزان نیست برای اولیاء و بویژه معلمان نیز این اوقات وجود دارد.در طی سه ماه تعطیلی تابستان عموماً معلمان نیز اوقات فراغت زیادی دارند و این ایام فرصت بسیار مناسبی است تا آنان کارکرد و عملکرد یک سال تحصیلی خود را مورد بررسی قرار دهند و با نگاهی تیز بینانه نقاط ضعف و کاستی های روش تدریس و کار خود را شناسایی کنند و برای رفع آنها کوشا باشند

اهمیت اوقات فراغت

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

مقاله مقایسه میزان افسردگی جانبازان خفیف و شدید در word

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

 مقاله مقایسه میزان افسردگی جانبازان خفیف و شدید در word دارای 85 صفحه می باشد و دارای تنظیمات و فهرست کامل در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است

فایل ورد مقاله مقایسه میزان افسردگی جانبازان خفیف و شدید در word  کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه  و مراکز دولتی می باشد.

این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی آماده و تنظیم شده است

توجه : توضیحات زیر بخشی از متن اصلی می باشد که بدون قالب و فرمت بندی کپی شده است

بخشی از فهرست مطالب پروژه مقاله مقایسه میزان افسردگی جانبازان خفیف و شدید در word

فصل اول         7                                                                                     
مقدمه    8        
بیان مسئله     15              
اهداف تحقیق    17
ضرورت واهمیت تحقیق     19                                                                 
سوال مسئله    20                                                                               
اضطراب     21                                                                                       
اختلال خلقی عاطفی     22                                                                       
جانباز     23                                                                                      
روان درمانی     24                                                                            
ناهنجاری     25                                                                                
فصل دوم     27                                                                                
روش تحقیق ( ادبیات و پیشینه تحقیق )    28                                       
نظریه علل افسردگی    29                                                                 
نظریه های یادگیری     30                                                                 
مروری برتحقیقات انجام شده    35                                                        
علائم افسردگی     36                                                                       
علائم عمومی افسردگی         38                                                       
طبقه بندی افسردگی براساس علائم و نشانه ها     40                         
انواع بالینی افسردگی     46                                                              
همه گیرشناسی افسردگی ( شیوع افسردگی )    47                            
 سبب شناسی افسردگی ( علل افسردگی )      49                               
افسردگی و تجارت نخستین کودکی    50                                         
  فصل سوم     55                                                                     
جامعه آماری مورد     56                                                         
حجم نمونه     56                                                                    
روش آماری     59                                                                 
فصل چهارم    60                                                                 
نمودار شماره (1)      67                                                         
نمودار شماره (2)    68                                                           
تجزیه و تحلیل آماری      69                                                  
تحلیل نتایج     71                                                                  
فصل پنجم     72                                                                  
بحث و نتیجه    73                                                                
محدودیتهای تحقیق    74                                                            
پیشنهادات     76                                                               
ضمیمه      78                                                                      
تست افسردگی بک       79                                                     
منابع و ماخذ       85       

جنبه های مختلف سازنده تست افسردگی بک عبارتند از

1- خلق افسرده     2- بد بینی         3- احساس شکست              4- نا رضایتی

5- احساس گناه    6- احساس          7- نفرت از خود              8 –اتهام به خود

9 – تمایلات خود آزاری   10-  گریستن    11- زود رنجی   12- گوشه گیری از اجتماع  13- بی ارادگی 14 –تصویر بدنی نا مطلوب

  15-  کندی کاری (کندی حرکتی )   16- اختلال در خواب   17 خستگی پذیری    18 –  بی اشتهایی    19-  کاهش وزن

20- اشتغالات ذهنی در مورد سلبامت بدن (هیپوکندریاک )

21- کاهش نیرو و فعالیت جنسی

نظریه های علل افسردگی

1)  نظریه های روانکاوی : نظریه های روانکاوی افسردگی را به عنوان واکنشی در مقابل فقدان (مثلاًاز دست دادن مقام ) شخص افسرده واکنش شدیدی در برابر آن نشان  می دهد . وقتی به دلایلی نیاز شخص به محبت و مواظبت در دوران کودکی ارضاء نشده باشد ،ازدست دادن چیزی در دوران بعدی

 2)زندگی سبب می شود که شخص به حالت درماندگی و افسردگی بازگشت کند یعنی به همان دورانی که فقدان اولیه صورت گرفته است

بنابراین بخشی از رفتار های شخص افسرده افسرده نمودار نیاز او محبت است یعنی نشانه ای است از درماندگی وتمنای محبت و ایمنی

یکی از فرضهای اساسی در نظریه های روانکاوی این است که افراد مبتلا به افسردگی یاد گرفته اند که احساسات خصمانه خود را واپس برانند چون می ترسند کسانی را که به حمایتشان نیاز دارند از دست بدهند . عزت نفس فرد افسرده وابسته به منابع بیرونی است یعنی نیاز به تاًیید و حمایت دیگران دارد

بطور خلاصه نظریه های روانکاوی در بارهافسردگی بیشتر بر فقدان ،وابستگی بیش از حد به تاًیید دیگران و درونی ساختن خشم تمرکز دارند

3)  نظریه های یاد گیری

این نظریه ها بر شیو ه های زندگی فعلی فرد بیشتر از تجارب گذشته تمرکز دارند .در چهار چوب نظریه یادگیری دو رویکرد عمده در تحلیل علل افسردگی  وجود دارد

الف)  رویکرد تقویت : این رویکرد براین اصل استوار است که افراد به این علت افسرده می شود که محیط اجتماعی آنان کوچکترین تقویت مثبتی را فراهم نمی آورد

ب) رویکرد شناختی: این رویکرد بر دیدگاه افراد درباره خود و جهان اطراف خود تأکید دارد نه بر اعمال افراد. بر طبق یکی از این نظریه ها در افراد مستعد افسردگی  این نگرش کلی پرورش یافته که خودشان را از یک دیدگاه منفی و انتقادآمیز بنگرند، آنان بیشتر در انتظار شکست هستند تا موفقیت، در ارزیابی کارهای خود معمولاً شکستهای خود را بزرگتر و موفقیتهای خود را ناچیز به حساب می آورند و هر وقت در کارشان مشکلی میشود بیشتر خود را مقصر میدانند تا شرایط و موقعیتها

در الگوی شناختی افسردگی سه الگوی عمده موجب می شوند بیمار خودش، آینده اش و تجاربش را به نحوی خاص بنگرد

1-  نگرش منفی بیمار به خودش: فرد افسرده خود را فردی ناقص، نالایق و بیمار می نگرد

2- گرایش بیمار به اینکه تجارب روزمره خود را به روشی منفی تعبیر و تفسیر کند مثلاً در هدفهای زندگی خودش موانع غیرقابل عبوری قرار میدهد

3-  بدبینی نسبت به آینده: مثلاً ناکامی و محرومیت را پیش بینی می کند

3 -نظریه های زیست شناختی: به نظر می رسد که آمادگی برای دچار شدن به اختلالهای خلقی بویژه اختلالهای شیدایی افسردگی جنبه ارثی داشته باشد و شواهدی در این مورد از مطالعه دوقلوها بدست آمده است( دو قلوهای یک تخمکی که از نظر وراثت یکسان هستند و دوقلوهای دو تخمکی که از تخمهای مختلف رشد می کنند و از نظر وراثت شباهت  آنها مثل خواهر و برادر های معمولی می باشد )در مورد افسردگی میزان همگامی( یعنی اینکه اگر یکی از آنها دچار بیماری شد دیگری هم دچار می شود یا نه )بین دو قلو های یک تخمکی 40 درصد اما بین دو قلو های دو تخمکی 11 درصد می باشد ولی این ارقام در مورد حالت شیدایی افسردگی بیشتر است

نقش خاصی که عوامل ارثی در اختلالهای عاطفی دارند هنوز چندان روشن نیست ،با این حال بنظر میرسد که نوعی نا هنجاریهای زیست شیمیایی در این مورد در کار باشد

تنظیم حالات خلقی بر عهده گروهی از مواد شیمیایی به نام انتقال دهنده های عصبی است و رفتار بهنجار مستلزم وجود توازن دقیقی میان آن مواد است که دو انتفال دهنده مهم عبارتند از سرو تونین و نورانپی نفرین

این دو در منطقهای از مغز که کنترل کننده رفتار هیجانی هستند یعنی در دستگا ه کناری (لیمبیک ) و هیپو تالا موس وجود دارند و افسردگی با کاهش این دو سرو کار دارد . به همین خاطر دارو های ضد افسردگی چند نوع می باشد مثلاً بازدارند های مونور آمین اکسیداز که بر فعالیت آنزیم نابود کننده نوراپی نفرین و سرو تو نین می بندد و میزان این دو انتقال دهنده در مغز افزایش می یابد . شکی بیست که در اختلالاهای خلقی برخی تغییرات زیست شیمیایی در دستگاه صورت می گیرد ،مسئله ای که هنوز حل نشده این است که آیا تغییرات فیزیو لوژیایی علت تغییرات روانشناختی یا معلول تغییرات رو انشناختی هستند

4 –  نظریه فرستر

به عقیده فرستر افسردگی نوعی فنو تیپ یا عارضه ای است که ممکن است از ژنو تیپ ها یا علل مختلفی ناشی شود .این ژنو تیپ ها را فرستر بیشتر در شرایط محیطی می بنند . او عوامل محیطی حاکم بر رفتار فرد افسرده را از نوع زیر می داند

الف ) عواملی که با پیشرفت و تکامل جمعی یا  تراکمی رفتار مغایرت دارند

ب)   برنامه های تقویت حاکم بر رفتار افراد افسرده معمولاًاز نوع بر نامه تقویت جرئی و همراه با تاًخیر است که طبق آنها مقادیر زیادی فعالیت و رفتار باید از فرد سر زند تا تعییرمورد نظر در محیط صورت گیرد که عدم فعالیت افراد افسرده ناشی از این امر  می باشد

ج)   تغییرات نا گهانی در محیط زند گی و فعالیت فرد مانند از دست دادن یک دوست نزدیک

د)  خشم و عصبانیت حاکم بر گنجینه رفتاری افراد در عین حال که خود ار کمبود تقویت مثبت ناشی شده است فراوانی بروز این قبیل تقویتهای مثبترا بیش از پیش تقلیل می دهد

ه)  افراد افسرده معمولاً برداشتی محدود ،غلط ،ناقص و گمراه کننده از محیط خود دارند،

در نتیجه رفتار آنها با واقعیات محیطی متناسب نبوده و به نتیجه مورد نظر منجر نمی گردد

مک این نیز طبق نظریات یاد گیری کنشی ذکر کرده که نقش فقدان تقویت مثبت در ایجاد افسردگی یکی از علل عمده است و فرا گیری  مهار تهای اجتماعی برای رسیدن به تقویت مثبت را ضروری شمرده است که در واقع افسردگی ناشی از فقدان این تکنیکها است

5) رویکرد بین فردی:این رویکرد مخصو صاً برای فهمیدن علل افسردگی بالینی 3 پارامتر را بصورت ترکیبی به کار می برد این 3 پارامتر عبارت است از

الف ) علامات کنشی : (کار کردی ) شامل ظاهر شدن خلق افسرده و علامات منفی دیگری که در افسردگی مطرح هستند  می شود و ممکن است ناشی از مکانیسمهای  زیستی و روان پویایی باشند

ب ) ارتباطات اجتماعی و بین فردی :شامل کنشهای بین فردی در رابطه با نقشهای اجتماعی،

یاد گیری براساس تجربیات دوران کودکی و تقویتها به خاطر همنوایی اجتماعی می شود

   ج) مسائل شخصیتی و خصو صیات فردی : شامل صفات برد باری از قبیل بازدارندگی خشم و عصبانیت ،احساس گناه ناچیز بودن ارتباطات روانشناختی معنا دار با دیگران و داشتن مشکل در مورد عزت نفس (خود ارزشی )می شود . این صفات واکنش فردرا به تجربیات بین فردی تعیین می کند

 مروری بر تحقیقات انجام شده:

– در سال( 1371) پژوهشی توسط زهره نصری تحت عنوان بررسی و مقایسه میزان افسردگی بین جانبازان قطع عضو مجرد و متاًهل شهرستان اصفهان انجام گرفته است نتایج آن حاکی از این است که از لحاظ آماری تفاوت معنی داری بین دو گروه مشاهده نشد

– در پژوهشی دیگر که توسط افسانه اسدی (1370) تحت عنوان بررسی و مقایسه میزان افسردگی بین آزادگان سالم و آزاد گان معلول شهر ستان آباده انجام گرفت مشاهده شد که از لحاظ آماری تفاوت معنی داری بین دو گروه وجود دارد

– در پژوهشی که توسط خانم ریاحی چلوانی (1376 ) تحت عنوان بررسی و مقایسه افسردگی معلولین جسمی با معلولین جنگی (جانبازان )انجام گرفت مشاهده گردید که از لحاظ آماری تفاوت معنی داری بین این دو گروه وجود ندارد

علائم افسردگی

طبق نظر آرون بک (1) آلمانی افسردگی چند مؤلفه اساسی دارد که این مؤلفه ها عبار تند از

1-  عاطفی ( خلقی ) 

افسردگی در درجه اول یک بیماری خلقی می باشد (خلق افسرده ) یعنی حالتی که در چهره انسان هویدا می باشد و شخصیت انسان از آن رنگ می پذیرد و از حالت مات و مبهوتی دارد ،نگاهها به طرف پایین است که این حالت را می توان در افسردگی اساسی دید

2-  انگیزشی

فقدان انگیزه برای رفتار و عمل از مؤلفه های اساسی دیگر افسر دگی است که به صورت فقدان احساس لذت و بی میلی به اموری که قبلاًبرای بیمار جالب بوده ظاهر می شود

3-  شناختی:به عقیده بسیاری از متخصصان بهداشت روانی ،علت اصلی بیماری افسردگی اختلال شناختی  می باشد و در موقع بیماری نیز کار کرد شناختی بیمار دچار اشکال می شود که می تواند بصورت ،اشکال در تمرکز حواس ، فراموشی،افکار هذیان گونه به شکل هذیانهای نیست انگاری ،احساس نا امیدی ،احساس بی یاوری ،افت تحصیلی ،افکاری راجع به مرگ بروز پیدا می کند

4- جسمی : افسردگی غیر از اینکه از ابعاد فیزیو لوژیک و زیست شناختی تاًثیر می پذیرد روی ابعاد جسمی وفیزیو لو ژیک هم تاً ثیر می گذارد ،در واقع تاًثیر متقابل می باشد . این مؤلفه های جسمی عبارتند از :بی اشتهایی ،کاهش وزن ، کم خوابی ،پر خوری ،پر اشتهایی ، خستگی پذیری و احساس بودن بدون علت

تقریباًهر کسی گاه احساس افسر دگی می کند . اکثر ما گاهی وقتها احساس غم و رخوت می کنیم و به هیچ فعالیتی حتی فعالیتهای لذت بخش علاقه ای اشان نمی دهیم . افسردگی پاسخ طبیعی آدمی به فشار های زند گی است ،عدم موفقیت در تحصیل ،شغل و ;.از جمله موفقیتهای هستندکه اغلب موجب بروز افسردگی میشو ند

افسردگی در مواقعی که با اضطراب همراه است افسردگی تحریکاتی نامیده می شود ،شخص احساس خستگی می مند و به زندگی بی علاقه می شود اما در عین حال تنش و بیقراری دارد و نمیتواند آرام بگیرد که دین نوع افسردگی بیشتر در افراد سالمند و بزرگسال اتفاق می افتد . لازم به ذکر است که افسردگی یک واکنش طبیعی آدمی می باشد و وقتی بیماری محسوب می شود که بدون توجیه بیرونی و شرایط واقعی باشد (مدت  زمان علائم بیش از 6 ماه باشد )  (مهر یار ،امیر هوشنگ ،1373 ،ص 138 )

علائم عمومی افسردگی

1- ارزیابی منفی : افراد افسرده در ارزیابی اعمال خود بیشتر به رویدادهای منفی که به دنبال رفتار بروز می کنند توجه می نمایند ،بدون آنکه رابطه آن رو یداد ها را با رفتار خود در نظر بگیرند

2-  کاهش یا قطع رفتار های اجتماعی

در افراد افسرده کاهش یا قطع انواع خاصی از رفتار  وجود دارد که در برخورد های اجتماعی روز مره غالباً به تقویت مثبت می انجامد (مانند سلام کردن ) و بر عکس فرد افسرده تمایل بیشتری برای رفتارهای دیگری که جنبه گریز یا پرهیز داشته و بی اعتنایی منجر می گردد از خود نشان می دهد (مانند شکایت مداوم، گریه کردن ،و حساسیت نشان دادن )

3 – برداشت منفی از خویشتن :  فرد افسرده خود را بد شانس و بازنده تلقی  می کند  چیز بسیار مهمی را در زندگی از دست داده است ، خود را آدمی بی ارزش و نالایق و از لحاظ اجتماعی  ناخواسته تلقی می کند ،گمان می کند به هر کاری دست بزند جز شکست و باخت نخواهد داشت و از قبول هر گونه هدف یا اقدام به هر کاری سازند ه ای خود داری می کند

4-  تفکر همه یا هیچ :  فرد افسرده همه چیز را به صورت سیاه و سفید می بیند  ، البته این حالت در افسردگیهای شدید اتفاق می افتد  و در واقع یک خطای شناختی

می باشد

5-  تعمیم بیش از حد(خطای شناختی )‌ ،  هر حادثه منفی را به عنوان نوعی شکست بی پا یان می بیند

6- فیلتر یا صافی ذهنی :یک حادثه منفی جرئی را انتخاب کرده و آنقدر در باره آن فکر می کند که همه اشیاء و حوادث دیگر تحت تاًثیر جنبه منفی آن قرار می گیرند

7-  از یاد بردن و نا دیده گرفتن  جنبه های مثبت : بیمار به بهانه های مختلف تجارب و رو یدادهای مثبت زندگی را نا دیده می گیرد

8- بزرگتر یا کوچکتر جلوه دادن : مریض اشتباه خود را بیش از حد بزرگ می کند و اشتباهات دیگران را کوچک و بی اهمیت جلوه می دهد

9- جنبه شخصی دادن : مریض خود را به عنوان علت یا باعث حادثه نا مطبوع و اسفناکی تلقی می کند که در حقیقت در ایحاد آن مسئولیتی نداشته است (احساس گناه)

10-بی تفاوت بودن نسبت به خود :بیمار به جای آنکه از خودش مواظبت کند نسبت به خود و ظاهر خود بی تفاوت میشود وبه جای کوشش برای موفقیت ممکن است به عدم فعالیت و گوشه نشینی روی آورد

11- سرزنش خود : بیمار به خاطر کمبود ها و ناتواناییهایی که دارد خودش را سرزنش کند

12-بدبینی نسبت به دیگران :فرد افسرده نسبت به اطرافیان و دنیای اطراف خود بدبین می باشد

طبقه بندی افسردگی براساس علائم و نشا نه ها

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید